Kaunti ya Kiambu | |||
---|---|---|---|
Kaunti | |||
![]() Bonde la Ufa katika barabara kuu ya Nairobi-Nakuru, Lari | |||
| |||
Kiambu County in Kenya.svg![]() Kaunti ya Kiambu katika Kenya | |||
Nchi | ![]() | ||
Ilianzishwa | Machi 4th 2013 | ||
Ilitanguliwa na | Mkoa wa Kati | ||
Makao Makuu | Kiambu | ||
Gavana | Ferdinand Waititu | ||
Naibu wa Gavana | Dkt. James Nyoro | ||
Seneta | Kimani Wamatangi | ||
Mbunge Mwanamke(Bunge la Taifa) | Gathoni wa Muchomba | ||
Bunge la Kaunti | Bunge la Kaunti ya Kiambu | ||
Spika | Stephen Ndichu[1] | ||
Wawakilishi wa Bunge la Kaunti waliochaguliwa | 60[2] | ||
Maeneo bunge/Kaunti ndogo | 12 | ||
Eneo | km2 2 538.6 (sq mi 980.2) | ||
Idadi ya watu | 2,417,735 | ||
Wiani wa idadi ya watu | 952 | ||
Kanda muda | Saa za Afrika Mashariki (UTC+3) | ||
Tovuti | kiambu.go.ke |
Kaunti ya Kiambu ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Ilikuwa mojawapo ya wilaya za Kenya katika Mkoa wa Kati baada ya nchi kupata uhuru.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 2,417,735 katika eneo la km2 2,538.6, msongamano ukiwa hivyo wa watu 952 kwa kilometa mraba[3].
Kupakana na Nairobi kumeifanya iwe na idadi ya wakazi wengi mijini, kwa sababu ya maendeleo katika sekta ya mali yasiyohamishika. Sekta za viwanda na ukulima pia zimechangia kukuza kaunti hii kiuchumi.
Makao makuu ya kaunti hii ni mji wa Kiambu. Hata hivyo, utendaji wa kaunti hutekeleza majukumu yake kutoka Thika, ambayo wilaya yake imemezwa tena na Kiambu (2010).
Kaunti hii imepakana na kaunti za Nairobi (kusini), Machakos (mashariki), Nakuru (magharibi), Nyandarua (kaskazini magharibi) na Murang'a (kaskazini).
Topografia ya kaunti ina nyanda za juu na nyanda za kati.
Kaunti ina vyanzo kadhaa vya maji.
Kiambu hupata misimu miwili ya mvua: Machi hadi Mei na Septemba hadi Disemba. Miezi kati ya Juni hadi Agosti huwa msimu wa baridi kali. Halijoto hutegemea na eneo. Maeneo ya nyanda za juu hupata baridi zaidi. Kata ndogo za Lari na Limuru na sehemu za magharibi za Gatundu Kusini, Gatundu Kaskazini na Githunguri hupata ukungu mzito na baridi ifikayo 7°c[4].
Gavana, sasa Ferdinand Waititu, ndiye mkuu wa kaunti na serikali. Yeye huchaguliwa kwa muhula wa miaka mitano katika uchaguzi mkuu. Ana nguvu za utendaji na za kuteua wanakamati wa Kamati ya Utendaji ya Kaunti baada ya kuidhinishwa na Bunge la Kaunti. Hata ingawa mji mkuu wa kaunti uko Kiambu, utendaji wa serikali uko mji wa Thika.
Bunge la Kaunti ya Kiambu ni la chumba kimoja. Lina wajumbe 60 waliochaguliwa kutoka wadi sitini za kaunti na wajumbe 27 walioteuliwa[5]. Kila mjumbe anashikilia hatamu ya miaka mitano, inayofanywa upya katika uchaguzi mkuu. Spika wa bunge na naibu wake huchaguliwa na wajumbe. Bunge la Kiambu liko katika mji wa Kiambu.
Kuna Mahakama Kuu ya Kiambu iliyoanzishwa tarehe 20 Juni 2016. Ina jaji mmoja.[6]
Kamishna wa kaunti huteuliwa na Rais wa Kenya. Yeye ni mwakilishi wa rais kusaidia mambo ya utawala wa serikali ya kitaifa.
Kaunti imegawanywa katika maeneo bunge yafuatayo[7]:
Eneo bunge/kaunti ndogo | Kata |
---|---|
Githunguri | Githunguri, Githiga, Ikinu, Ngewa, Komothai 3 |
Kiambaa | Cianda, Karuri, Ndenderu, Muchatha, Kihara |
Kabete | Gitaru, Muguga, Nyathuna, Kabete, Uthiru |
Limuru | Bibirioni, Limuru Kati, Ndeiya, Limuru Mashariki, Ngecha Tigoni |
Lari | Kinale, Kijabe, Nyanduma, Kamburu, Lari/Kirenga |
Gatundu Kaskazini | Gituamba, Githobokoni, Chania, Mang'u |
Gatundu Kusini | Kiamwangi, Kiganjo, Ndarugo, Ng'enda |
Ruiru | Githothua, Biashara, Gatongora, Kahawa Sukari, Kahawa Wendani, Kiuu, Mwiki, Mwihoko 1 |
Kikuyu | Karai, Nachu, Sigona, Kikuyu, Kinoo |
Juja | Murera, Theta, Juja, Witeithie, Kalimoni |
Thika | Township, Kamenu, Hospital, Gatuanyaga |
Kiambu | Ting'ang'a, Ndumberi 3, Riabai, Township |
![]() | Makala hii kuhusu maeneo ya Kenya bado ni mbegu. Je unajua kitu kuhusu Kaunti ya Kiambu kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |