Stimmlose glottale Plosiv | ||
---|---|---|
IPA-Nummere | 113 | |
IPA-Zeiche | ʔ | |
IPA-Bildli | ![]() | |
Teuthonista | ||
X-SAMPA | ? | |
Kirshenbaum | ? | |
De stimmlosi glottali Plosiv (au Glottisschlag oder Knackluut gnännt) isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im IPA defür isch [ʔ]. De Luut isch lycht z imitiere: mer muess nùmme de Mund ùffmache ùn ùff ei Mool Lùft usstoosse.
Im Hochdütsche chùnt de Luut oft vor; in viile Sprooche, wie em Hawaiianische oder Arabische isch es sogar en wichtige Luut. Im Alemannische git es de Luut nùmme in Verneinige wie nöh öh [nœʔœ] oder äänlichem. Z Süddütschland, Öschtrych ùn de Schwyz, spricht mer s Hochdütsch meischt au ohni Glottisschlag.
Im Hochdütsche vo Norddütschland tritt de Luut dörte ùff, wo e Wort miteme Vokal aafängt, z. B. acht [ʔaxt]. Des trifft au allgemein ùff de Silbeaafang zue, z. B. in beachten [beˈʔaxtən] oderBeamter [beˈʔamtɐ].
Im Schwyzer Hochdütsch ùn allgemein z Süddütschland, bruucht mer bi de Ussprooch vùm Hochdütsche meischt kei Glottisschlag. S Wort „Verein“ wird deno statt als „Ver-ein“ [fɐˈʔaɪn] im Norde vo Dütschland, als „Ve-rein“ [fəˈraɪn] ussgsproche.
De Glottisschlag isch e ùffälligs Merchmool vùm Akzänt vo Dütsche, wo Sprooche wie Änglisch oder Französisch schwätze.
Sprooch | Wort | IPA-Transkription | Bedütig | Bemerkig | |
---|---|---|---|---|---|
Alemannisch | Züritütsch | hä-ä | ![]() |
‚ha nai!‘ | |
Dütsch | Norddütschland | Beamter | ![]() |
‚Beamter‘ | |
Abchasisch | аи | [ʔaj] | ‚nai‘ | ||
Adygeisch | Iэ | [ʔa] | ‚Arm/Hand‘ | ||
Arabisch | Standard[1] | أغاني | [ʔaˈɣaːniː] | ‚Lieder‘ | |
Ägyptisch-Arabisch[2] | شقة | [ˈʃæʔʔæ] | ‚Wohnig‘ | ||
Assyrisch-neuaramäisch | ܣܥܬ | [sʔɐt] | ‚Uhr‘ | ||
Bikolano | ba-go | [ˈbaːʔɡo] | ‚neu‘ | ||
Burmanesisch | မ္ရစ္မ္ယား | [mjiʔ mjà] | ‚Flüss‘ | ||
Cebuano | tubò | [ˈtuboʔ] | ‚waggse‘ | ||
Chamorro | halu'u | [həluʔu] | ‚Haifisch‘ | ||
Tschetschenisch | kyrillisch: кхоъ / latiinisch: qo' | [qoʔ] | ‚drüü‘ | ||
Chinesisch | Kantonesisch | 愛oi3 | [ʔɔːi˧] | ‚Liebi‘ | |
Wu | 一级了 | [ʔiɪʔ.tɕiɪʔ.ʔləʔ] | ‚wùnderbar‘ | ||
Tschechisch | používat | [poʔuʒiːvat] | ‚benùtze‘ | ||
Dänisch | hånd | [hɞnʔ] | ‚Hand‘ | ||
Niiderländisch | beamen | ![]() |
‚bstätige‘ | ||
Änglisch | britischs Änglisch | uh-oh | ![]() |
‘na-nai‘ | |
amerikanischs Änglisch | [ˈʌʔoʊ] | ||||
australischs Änglisch | cat | [kʰæʔ(t)] | ‚Chatz‘ | Allophon vo /t/. | |
General American | |||||
Südoschtänglische Dialäkt (Estuary) | [kʰæʔ] | ||||
Cockney[3] | [kʰɛ̝ʔ] | ||||
Received Pronunciation[4] ùn General American | button | [ˈbɐʔn̩] | ‚Chnopf‘ | ||
Esperanto | scii | [ˈst͡si.ʔi] | ‚wisse‘ | ||
Finnisch | linja-auto | [ˈlinjɑʔˌɑuto] | ‚Bus‘ | ||
Guaraní | avañe’ẽ | [ãʋ̃ãɲẽˈʔẽ] | ‚Guaraní‘ | Nùmme zwüsche Vokal. | |
Hawaiianisch | ʻeleʻele | [ˈʔɛlɛˈʔɛlɛ] | ‚schwarz‘ | ||
Hebräisch | מאמר | [maʔamaʁ] | ‚Artikel‘ | ||
Isländisch | en | [ʔɛn] | ‚aber‘ | Wird nùmme zur bsùndre Betoonig bruucht. | |
Ilokano | nalab-ay | [nalabˈʔaj] | ‚ohni Gschmack‘ | ||
Indonesisch | bakso | [ˌbäʔˈso] | ‚Fleischbälleli‘ | Allophon vo /k/ oder /g/ am Silbeänd. | |
Japanisch | Dialäkt vo Kagoshima | 柿 | [kaʔ] | ‚Persimmon‘ | |
Javanisch[5] | anak | [änäʔ] | ‚Chind‘ | Allophon vo /k/ am Änd vo Morphem. | |
Kabardinisch | Iэ | [ʔa] | ‚Arm/Hand‘ | ||
Kagayanen[6] | ? | [saˈʔaɡ] | ‚Boode‘ | ||
Khasi | lyoh | [lʔɔːʔ] | ‚Wùlche‘ | ||
Koreanisch | 일 | [ʔil] | ‚eis‘ | In freier Variation mit keim Glottischlag am Wortaafang. | |
Malaiisch | tidak | [ˈtidäʔ] | ‚nai‘ | Allophon vo /k/ am Änd vùnere Silbe vor Konsonante oder am Änd vùmene Wort. | |
Maltesisch | qattus | [ˈʔattus] | ‚Chatz‘ | ||
Rarotonganische Sprache | taʻi | [taʔi] | ‚eis‘ | ||
Ohlone | tawka'li | [tawkaʔli] | ‚Ribes divaricatum‘ | ||
Mohawk | kanien’keha | [ganjʌ̃ʔˈgɛha] | ‚Mohawk Sprooch‘ | ||
Nahuatl | tahtli | [taʔtɬi] | ‚Vatter‘ | ||
Nez Percé | yáakaʔ | [ˈjaːkaʔ] | ‚Schwarzbär‘ | ||
Nheengatu[7] | ai | [aˈʔi] | ‚Fuuldier‘ | ||
Okinawisch | 音 | [ʔutu] | ‚Gräusch‘ | ||
Persisch | معني | [maʔni] | ‚Sinn‘ | ||
Pirahã | baíxi | [ˈmàí̯ʔì] | ‚Elterndeil‘ | ||
Rotumanisch[8] | ʻusu | [ʔusu] | ‚boxe‘ | ||
Samoanisch | maʻi | [maʔi] | ‚Chrankhet‘ | ||
Serbokroatisch[9] | и онда / i onda | [iː ʔô̞n̪d̪a̠] | ‚ùn deno‘ | Optional zwüsche Wörter.[9] | |
Seri | he | [ʔɛ] | ‚Ich‘ | ||
Tagalog | oo | [oʔo] | ‚joo‘ | ||
Tahitianisch | puaʻa | [puaʔa] | ‚Sau‘ | ||
Thailändisch | อา | [ʔaː] | ‚Onkel/Tante ùff de Syte vùm Vatter‘ | ||
Tongaisch | tuʻu | [tuʔu] | ‚stoo‘ | ||
Tundra-Nenzisch | выʼ | [wɨʔ] | ‚Tundra‘ | ||
Vietnamesisch[10] | oi | [ʔɔj˧] | ‚schwiel‘ | In freier Variation mit keim Glottischlag. | |
Võro | piniq | [ˈpinʲiʔ] | ‚Hünd‘ | ||
Wagiman | jamh | [t̠ʲʌmʔ] | ‚ässe‘ | ||
Wolaytta | [ʔirʈa] | ‚nass‘ | |||
Wallisianisch | ma'uli | [maʔuli] | ‚Läbe‘ |
Konsonante | Lueg au: IPA, Vokale | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bi de Spalte wo grau sin, goot mer devo uss, dass si nit artikuliert werde chönne; wysi Spalte, ùn Zeiche, wo nit verlinkt sin, hen kei offiziels IPA-Zeiche un/oder sin uss keinere Sprooch bekannt. |