Sideriyen | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2500 - 2300 myö | |||||||||||
![]() Sideriyen'den kalma bir bantlı demir formasyonu, Dales Gorge, Batı Avustralya | |||||||||||
![]() Bir sanatçının Orta Sideriyen'den başlayarak Huronian buzullaşması sırasındaki Dünya'yı tasviri | |||||||||||
Kronoloji | |||||||||||
| |||||||||||
Önerilen yeniden tanımlamalar | 2630–2420 myö Gradstein ve diğerleri | ||||||||||
Önerilen kapsayıcı | Neoarkeen Gradstein ve diğerleri | ||||||||||
Etimoloji | |||||||||||
Kullanım bilgisi | |||||||||||
Gök cismi | Dünya | ||||||||||
Bölgesel kullanım | Küresel (ICS) | ||||||||||
Kullanılan zaman çizelgesi | ICS Zaman Çizelgesi | ||||||||||
Tanım | |||||||||||
Kronolojik birim | Dönem | ||||||||||
Stratigrafik birim | Sistem | ||||||||||
Zaman aralığının resmîyeti | Resmî | ||||||||||
Alt sınırını belirleyen | Kronometrik olarak belirlenmiştir | ||||||||||
Alt sınır KSKN | Yok | ||||||||||
KSKN onayı | Yok | ||||||||||
Üst sınırını belirleyen | Kronometrik olarak belirlenmiştir | ||||||||||
Üst sınır KSKN | Yok | ||||||||||
KSKN onayı | Yok | ||||||||||
Atmosfer ve iklim verileri |
Sideriyen (Antik Yunanca σίδηρος, Latin harfleriyle: sídēros, "demir" anlamına gelir), Paleoproterozoyik Zaman'daki ilk jeolojik dönemdir ve 2500 milyon yıl öncesinden 2300 milyon yıl öncesine kadar sürmüştür. Bu tarihler stratigrafiye dayalı değildir, kronometrik olarak tanımlanmıştır.
Bantlı demir oluşumlarının birikimi bu dönemin başlarında zirve yapmıştır. Demir açısından zengin bu oluşumlar, anaerobik siyanobakterilerin metabolizma faaliyetleri sonucu ürettikleri atık oksijenin demirle birleşerek manyetiti (Fe3O4, bir demir oksit çeşidi) meydana getirmesiyle oluştu. Bu süreç, Dünya'nın okyanuslarından demiri uzaklaştırarak muhtemelen yeşil görünümlü denizleri berraklaştırdı. Sonunda okyanuslarda oksijen deposu görevini alacak demir kalmadığından, bu süreç oksijen açısından zengin bir atmosferin oluşmasını sağladı. Bu ikinci olay, bazı jeologlar tarafından Huronian buzullaşmasını tetiklediği düşünülen oksijen felaketi olarak bilinir.[1][2]
2420 milyon yıl öncesinden 2250 milyon yıl öncesine kadar olan zaman aralığı, demir birikim katmanlarının alt sınırıyla iyi bir şekilde tanımlanmıştır. Bu sebeple kronometri yerine stratigrafiye dayanan Oksijeniyen adlı alternatif bir dönem, 2012'de bir jeolojik zaman çizelgesi incelemesinde önerilmiştir.[3]
|editörleri-göster=
görmezden gelindi (yardım)
Senozoyik Zaman (66,0 myö-günümüz) |
| ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mezozoyik Zaman (252-66,0 myö) |
| ||||||||||||
Paleozoyik Zaman (539-252 myö) |
| ||||||||||||
Proterozoyik Üst Zaman (2,5 milyar yıl önce-539 myö) |
| ||||||||||||
Arkeen Üst Zaman (4-2,5 milyar yıl önce) |
| ||||||||||||
Hadeen Üst Zaman (4,6-4 milyar yıl önce) | |||||||||||||
byö = bin yıl önce; myö = milyon yıl önce. Ayrıca bakınız: Jeolojik zaman cetveli • Jeoloji • Dünya • Yerküre tarihi Kaynak: Uluslararası Kronostratigrafik Çizelge (arşivlenmiş belge). Uluslararası Stratigrafi Komisyonu. 23 Ağustos 2022 tarihinde alınmıştır. |