Aviano
Comune di Pordenone | |
---|---|
Koordinate: 46°04′N 12°35′E / 46.067°N 12.583°E | |
Država | ![]() |
Regija | Furlanija-Julijska krajina |
Frazioni | Villotta, Costa, Giais, Marsure, Piancavallo, Castello di Aviano, San Martino di Campagna |
Vlast | |
- Gradonačelnik | Ilario De Marco Zompit |
Površina | |
- Ukupna | 113 km² |
Visina | 159 |
Stanovništvo (31. decembar 2009) | |
- Grad | 8747[1] |
- Gustoća | 77.4/ km² |
Poštanski broj | 33081 |
Pozivni broj | 0434 |
Službene stranice www.comune.aviano | |
Karta | |
Aviano (furlanski: Avian[2]) je grad i općina (comune) u regiji Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji. Aviano je danas najpoznatiji po avijacijskoj bazi Ratnog zrakoplovstva Sjedinjenih Država (USAF) iz koje su polijetali avioni koji su bombardirali ciljeve u Iraku za Zaljevskog rata i ciljeve u Saveznoj Republici Jugoslaviji za vrijeme operacije NATO-ovog bombardiranja SRJ 1999.
Aviano leži u podnožju Dolomita, udaljen 12 km od Pordenonea i 60 km od Udina. Od Aviana do poznatog skijališta Piancavalo (1267 m), koje je dio (frazione) Aviana, ima 16 km.
Rimljani su pokorili taj kraj oko 186. pne.. Današnji Aviano je kao naselje nastao početkom 10. vijeka oko srednjovjekovne utvrde, koju su izgradili lokalni feudalci, vazali Akvilejske patrijarhije. Od 1420. je pod vlašću Mletačke Republike, a nakon napoleonskih ratova početkom 19. vijeka Aviano je kao i čitav kraj bio uključen u marionetsku habsburšku tvorevinu Kraljevstvo Lombardija-Venecija. Od 1866. je dio Kraljevine Italije, koja je 1911. izgradila prvi vojni aerodrom, tako da je Aviano kolijevka talijanske ratne avijacije.
Amerikanci su počeli koristiti Aviano odmah po završetku Drugog svjetskog rata kao pomoćni aerodrom u kojem su se izmjenjivale razne eskadrile. Nakon potpisivanja sporazuma između talijanske i američke vlade 1955. u Aviano je iz Udina premješten vrhovni štab Ratnog zrakoplovstva Sjedinjenih Država (USAF) za Italiju.
Uloga Aviana je značajno porasla 1991. za vrijeme Zaljevskog rata kad je Aviano bio baza za strateške rezerve. Aviano je dobio još više na značaju kad je 1992. premješten štab 16. brigade lovačke avijacije za hitne operacije i štab 401. brigade (401 Fighter Wing) iz baze Torrejon u Španjolskoj. Aviano je od tad sjedište dviju eskadrila lovaca F-16 (510. i 555. eskadrila) koje su tu premještene iz baze Ramstein u Njemačkoj 1994. godine. Ta brigada je 1994. prezvana iz 401. u 31. brigadu i reorganizirana tako da danas ima 4 eskadrile lovačkih aviona. Od tada je Aviano stalna baza NATO-a koju vode Amerikanci, a u kojoj rade Talijani rade kao pomoćno osoblje.