En quimia, subretot en quimia organica, los grops foncionals son d'estructuras submolecularas, caracterizadas per una connectivitat e composicion especifica elementària, que conferís reactivitat a la molecula que los conten. La combinason dels noms dels grops foncionals amb los noms dels alcans que ne provenon genèra una nomenclatura sistematica per nomenar los compausats organics.
Los grops foncionals pus comuns son:
Grop foncional | Mena de compausat | Formula del compausat |
Formula grafica |
Prefixe | Sufixe |
---|---|---|---|---|---|
Grop alquil | Alcan | R | ![]() |
-il- | -an |
Grop alquenil | Alquèn | R=R | ![]() |
-enil- | -èn |
Grop alquinil | Alquin | R≡R | ![]() |
-inil- | -in |
Grop aril | Arèn | _ | _ | _ | |
Grop amino | Amina | NR3 | ![]() |
amino- | -amina |
Grop idroxil | Alcòl | R-OH | ![]() |
hidroxi- | -ol |
Grop alcoxi o ariloxi |
Etèr | R-O-R' | ![]() |
alquiloxi o ariloxi | Segon l'alcòl d'origina: alquil alquil etèr |
Grop carbonil | Aldeïd | R-C(=O)H | ![]() |
oxo- | -al |
Cetona | R-C(=O)-R' | ![]() |
oxo- | -ona | |
Grop carboxil Grop acil |
Acid carboxilic | R-COOH | ![]() |
carboxi- | -ic |
Grop alcoxicarbonil o ariloxicarbonil Grop acil |
Estèr | R-COO-R' | ![]() |
-iloxicarbonil- (-COOR) | Segon l'alcòl i acid d'origina: alquilat d'alquil |
Grop acil |
Amida | R-C(=O)N(-H)-R' | ![]() |
amido- | Segon l'amina e l'acid d'origina: alquil alcanamida |
Grop acil | Anidrid | (RCO)2O | Anidrid -ic | _ | |
Grop acil | Alur d'acid | -COX | Aloformil- | Alur de -oil |
I a fòrça grops foncionals, en mai de las amidas e aminas, que contenon d'atòms d'azòt:
Grop foncional | Mena de compausat | Formula | Formula grafica | Prefixe | Sufixe |
---|---|---|---|---|---|
_ | Nitro | R-NO2 | ![]() |
nitro- | _ |
_ | Idrazina | R2N-NR2 | _ | _ | |
_ | Idroxilamina | -NOH | _ | _ | |
_ | Nitril o cianur | R-CN | ![]() |
ciano- | alquilnitril |
_ | Isonitril | R-NC | _ | alquilisonitril | |
_ | Isocianat | R-NCO | ![]() |
_ | alquilisocianat |
_ | Isotiocianat | R-NCS | ![]() |
_ | alquilisotiocianat |
Grop azo | Azoderivat | R-N=N-R' | ![]() |
_ | _ |
_ | Diazoderivat | R=N=N | diazo- | _ | |
_ | Sal de diazoni | -N≡N | _ | _ | |
_ | Azida | -N=N=N | _ | _ |
Autres grops foncionals que contenon d'atòms de sofre:
Mena de compausat | Grop foncional | Formula | Prefixe | Sufixe |
---|---|---|---|---|
Tioetèr o sulfur | _ | R-S-R' | ![]() |
_ |
Tiòl | _ | R-SH | ![]() |
_ |
Sulfoxid | _ | R-SO-R' | ![]() |
_ |
Sulfona | _ | R-SO2-R' | ![]() |
_ |
Acid sulfonic | _ | RSO3H | ![]() |
_ |
Autres grops foncionals:
Terme | Formula | Formula grafica | Prefixe | Sufixe |
---|---|---|---|---|
Fosfodiestèr | R-OP(=O)2O-R' | _ | _ | _ |
Fenil | R-C6H5 | ![]() |
fenil- | benzèn |
Piridil | R-C5H4N | ![]() ![]() ![]() |
_ | _ |
Metil | R-CH3 | _ | metil- (de la meteissa manièra qu'amb autres: etil, propil, butil, etc.) |
_ |