Sittard-Geleen is de gemeente waarin de steden Sittard en Geleen samengevoegd zijn, in het overgangsgebied tussen Midden-Limburg en het Zuid-Limburgse heuvelland, daar waar Nederland op zijn smalst is. De gemeente bestaat sinds 2001, waarin de in de voormalige Westelijke Mijnstreek gelegen steden en een aantal kleinere plaatsen, waaronder Born samengegaan zijn. De fusiegemeente heeft (anno 2007) 96.000 inwoners en is daarmee in dit opzicht de tweede gemeente van Nederlands Limburg.
Sittard is een stad in het zuiden van Nederlands Limburg. Door deze fusie is de gemeente Sittard-Geleen qua inwonertal de tweede stad van de provincie geworden. Daarmee heeft Sittard iets van zijn historische betekenis teruggekregen. Het is een van de oudste plaatsen in Nederland en de op een na oudste stad van Limburg. Geleen is een stad en een voormalige gemeente waar bijna 33.000 mensen wonen. Zij dankt haar naam (oorspronkelijk "Op-geleen") aan haar ligging bij het riviertje de Geleen (ook wel de Geleenbeek genoemd), dat de oostgrens van de gemeente vormde. De stad omvat de vroegere dorpskernen Oud-Geleen, Lutterade, Krawinkel, Spaans Neerbeek en Daniken, en daar omheen de in de laatste eeuw ontstane wijken.
In het gebied van de huidige gemeente Sittard-Geleen bevonden zich ooit de oudste dorpen van Nederland. 5000 jaar geleden vestigden zich hier de bandkeramiekers. Deze woonden in kleine nederzettingen met zo'n 50 tot 150 inwoners, in 5 tot 15 vrij grote huizen. Hun woningen lagen op de lössgronden nabij de Geleenbeek. Na zo'n 400 jaar hebben deze eerste, van de landbouw levende, bewoners deze regio weer verlaten.
De stad Sittard kreeg in 1243 stadsrechten. Geleen werd met onder andere de dorpen Oud-Geleen (of Op-Geleen), Lutterade, Krawinkel en Spaans Neerbeek in 1654 verheven tot graafschap. Limbricht was een vrije rijksheerlijkheid en had daarmee een aparte status. Met de komst van de Franse troepen in 1794 vervielen de aparte posities van de diverse plaatsen. Vanaf 1815, toen dit gebied onderdeel ging uitmaken van het Koninkrijk der Nederlanden, is alleen nog sprake van gemeenten.
De voormalige gemeente Sittard is in de loop der jaren ontstaan door samenvoeging van Sittard met Broeksittard (1942), Limbricht (1982) en Munstergeleen (1982). Broeksittard is tegenwoordig een wijk van Sittard.De voormalige gemeente Geleen bestond voor de fusie uit de kernen Oud-Geleen, Lutterade-Krawinkel (het centrum), Lindenheuvel, Kluis, Geleen-Zuid, Haesselderveld en de buurtschap Daniken.De voormalige gemeente Born is in 1982 ontstaan doordat Grevenbicht, Obbicht en Papenhoven en Born grotendeels werden samengevoegd.