Klaas Uilkema (Grouw, 1873-1944) was een onderwijzer en historisch boerderij-onderzoeker.[1][2]. Hij werd opgeleid tot onderwijzer en later tot landbouwonderwijzer. In 1908 en volgende jaren deed hij onderzoek naar het Friese rundvee, waarbij zijn belangstelling voor historische rundveestalling en de vernieuwing ervan werd gewekt. Hij verzamelde gegevens over Friese boerderijen en vond fouten in het standaardboek van J.H. Gallée[3], wat leidde tot zijn eerste boek.[4]De Leidse hoogleraar D. van Blom en Uilkema stelden een plan op, om Uilkema's Friese onderzoek uit te breiden tot heel Nederland onder auspiciën van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, waar Van Blom lid van was. Maar later betaalde Uilkema het onderzoek deels zelf, met steun van het Fonds Landbouw Export Bureau (1914-1918). Tussen 1918 en 1933 deed Uilkema ongeveer 400 opmetingen van boerderijen op en maakte hij duizenden foto's. Bouwtechnische historische veranderingen aan boerderijen verklaarde Uilkema door een verandering van de functie van de boerderij. Bij Publicatie van de resultaten kwam alleen tot stand in stencilvorm.[5]
Publicaties
- 1915: De greidboerderij in Friesland, Orgaan van de Nederlandsche Vereeniging van Land- en Tuinbouwonderwijzers, 25 juni 1915, tijdschriftartikel
- 1916: Het Friesche boerenhuis; Onderzoek naar het ontstaan van de tegenwoordige boerenhuis in Friesland, Friesch Genootschap
- 1933: Het ontstaan der huistypen in Nederland, zonder plaats
- 1995: Bylden fan it greidebedriuw yn Fryslan om 1918 hinne, Ljouwert, Fryske Akademy
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ E.L. van Olst (1991): Uilkema, een historisch boerderij-onderzoek. Boerderij-onderzoek in Nederland 1914-1934, 2 delen, Stichting Historisch Boerderij-onderzoek, Arnhem, ISBN 90 70103 13 3
- ↑ Ed. P.A.M. van Wijk: Boerderijen bekijken. Historisch boerderij-onderzoek in Nederland, Stichting Historisch Boerderij-onderzoek, Arnhem. De Horstink, Amersfoort, 1985, p. 26-27
- ↑ Gallee, Johan Hendrik: Over het Boerenhuis in Nederland, Utrecht, J. Van Boekhoven, 1907. Gallée, Johan Hendrik, e.a.: Het boerenhuis in Nederland en zijn bewoners, Zwolle Waanders, 1978 (heruitgave?).
- ↑ K. Uilkema: Het Friesche boerenhuis; Onderzoek naar het ontstaan van de tegenwoordige boerenhuis in Friesland, Friesch Genootschap, 1916
- ↑ Dit document berust bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.