Dio serije članaka o temi |
Diskriminacija |
---|
Opći oblici |
Dob • Kasta • Klasa • Boja kože • Invalidnost • Genotip • Visina • Kosa • Jezik • Izgled • Mentalno stanje • Rasa, etnicitet, nacionalnost • Rank • Religija • Spol • Seksualnost • Veličina • Vrsta |
Specifični oblici |
AIDS/SIDA • Antialbinizam • Beskućnici • Antiintelektualizam • Ljevaci • Antisemitizam • Audizam • Bifobija • Kronizam • Elitizam • Efebifobija • Pretilost • Spolni binarizam • Gerontofobija • Homofobija • Heterofobija • Lezbofobija • Mizandrija • Mizoginija • Nepotizam • Pedofobija • Obrnuta diskriminacija • Sektarijanizam • Transmizoginija • Transfobija • Ksenofobija |
Heteroseksizam je sustav stavova, pristranosti i diskriminacije u korist seksualnosti i odnosa suprotnog spola.[1] Može uključivati pretpostavku da su drugi ljudi heteroseksualni ili da su privlačnosti i odnosi suprotnog spola jedina norma[2] i stoga superiorni.
Iako je heteroseksizam u internetskim izdanjima American Heritage Dictionary of the English Language i Merriam-Webster Collegiate Dictionary definiran kao anti-homoseksualna diskriminacija ili predrasuda "od strane heteroseksualnih ljudi"[3] odnosno "od strane heteroseksualnih osoba",[4] ljudi bilo koje seksualne orijentacije mogu imati takve stavove i pristranost i mogu činiti dio internalizirane mržnje prema nečijoj seksualnoj orijentaciji.
Heteroseksizam kao diskriminacija svrstava homoseksualce, lezbijke, biseksualce i druge seksualne manjine u drugorazredne građane s obzirom na različita zakonska i građanska prava, ekonomske mogućnosti i socijalnu jednakost u mnogim svjetskim jurisdikcijama i društvima. Često je povezano s homofobijom.
Iako Merriam-Webster Collegiate Dictionary napominje da je pojam heteroseksizam prvi put korišten 1972. godine, taj je pojam 1971. prvi put objavio aktivist za homoseksualna prava Craig Rodwell.[5]
Slični pojmovi uključuju "heterocentrizam" i "heteroseksualizam".[6] Iako se dobro utvrđeni pojam heteroseksizam često objašnjava kao kovanica po uzoru na seksizam, izvođenje njegovog značenja više upućuje na (1.) heteroseks ( ualni ) + -izam nego (2.) hetero- + seksizam. Zapravo se riječ heteroseksualizam koristila kao ekvivalent seksizmu i rasizmu.[7]
S obzirom na nedostatak semantičke transparentnosti, istraživači, terenski radnici, kritički teoretičari i LGBT aktivisti predložili su i koristiti pojmove kao što su institucionalizirana homofobija, državno-sponzorirana homofobija,[8] seksualne predrasude, anti-gay fanatizam, heteroseksualne privilegije, heteroseksualni um (zbirka eseja francuskog pisca Monique Wittig), heteroseksualna pristranost, obvezna heteroseksualnost[9] ili mnogo manje poznati izrazi heterocentrizam, homonegativnoat, i od rodne teorije i queer teorije, heteronormativnost. Međutim, nisu svi ovi deskriptori sinonimi za heteroseksizam.