D Sofiste (altgriech. σοφιστής, sophistḗs Sg., latiinisch sophistae Pl.) si e Grubbe vo Manne im antike Griecheland gsi, wo uf theoretischem oder braktischem Gebiet bsundrigs Wüsse gha häi und mäistens gege Gäld Underricht gee häi. Si häi vo öbbe 450 v. d. Z. bis öbbe 380 v. d. Z. gschafft, under iine dr Protagoras, dr Gorgias, dr Xeniades, dr Thrasymachos, dr Prodikos und dr Hippias. D Beweegig vo de Schriftsteller und Rhetore im Oste vom römische Riich, wo im 2. Joorhundert sich an die griechischi Kultur vo dr klassische Zit aagläänt häi, wird sit em Philostrat as die „zwäiti Sofistik“ bezäichnet. Bekannti Verdräter si z. B. dr Dio Chrysostomus, Herodes Atticus, Aelius Aristides und dr Polemon vo Laodikeia.
Dr Begriff „Sofist“ het s scho in dr Antike gee und au d Sofiste häi sich sälber eso bezäichnet. Si häi aber weder e gschlossnigi filosofischi Ströömig bildet, no het s sofistischi Schuele gee, no häi iiri Leere usser an e baar Pünggt, wo si äänligi Aasichte verdrätte häi, vil Gmäinsams ghaa. D Sofiste häi as Wanderleerer gschafft, und si vo äinere Stadt in dr domoolige griechische Wält zur neggste gräist (vor allem uf em Peloponnes, in Thessalie und Süditalie). S Zentrum vo dr Sofistik isch d Stadt Athen gsi, wo denn in iirer Blüete gstande isch. S Ziil vom Underricht isch s gsi, junge Manne e theoretischi Vorbildig z vermiddle und sä eso uf d Staatsämter vorzberäite. Wie vil Sofiste es gee het, isch nid klar, es si aber sicher seer vil mee gsi as die, won is hüte bekannt si.
D Laag vo dr Überliiferig isch schlächt; vo dr groosse Zaal vo Schrifte si nume zwäi Reede vollständig erhalte; die theoretische Schrifte si im Allgemäine scho seer früe verloore gange und es git von e baar Bruchstück. Drzue chömmen e Hufe Testimonie (antiki Bricht über Lääbe und Leer). Innerhalb vo dr Gschicht vo dr Filosofii wärde d Sofiste vilmol zu de Vorsokratiker zelt.
Die filosofischi Bewärtig vo de Sofiste isch lang, und vilmol au hüte no, seer negativ gsi, e Vorurdäil wo vom Platon sinere Beschriibig vo Sofiste stammt. Es git aber au sonigi, wo die sofistischi Beweegig im e positive Liecht gseen.
Vilmol bezäichnet mä rhetorischi Figure, wo s nid drum goot d Wooret z finde sondern zu Fehlschlüss sölle füere, as Sofisme. Im bildigsbürgerlige Diskurs vom 18., 19. und früeje 20. Joorhundert isch d Sofisterei au as abwärtendi Bezäichnung für d Rabulistik verwändet worde und bis hüte bezäichnet s Wort „Sofist“ au öbber, wo bewusst falsch argumentiert.
![]() |
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Sophisten“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |