Dr Pierre-Auguste Renoir [pjɛːʁ ogyst ʁənwaːʁ] (* 25. Februar 1841 z Limoges; † 3. Dezämber 1919 z Cagnes, hüfig nume Auguste Renoir gnennt) isch e franzöösische Mooler vom Impressionismus gsi.
Er het e Leere as Borzellaanmooler gmacht und in ere Manufaktuur gschafft, bis die het müesse zuemache, wil mä s Borzellaan mee und mee maschinell het afo bedrucke. Vo 1861 bis 1864 het er bim Schwizer Mooler Charles Gleyre gleert. Er isch e Fründ vom Claude Monet, Alfred Sisley und vom Frédéric Bazille worde und und het mit deene zämme im Freie gmoolt. 1864 her er zum erste Mol e Bild im Pariser Salon usgstellt. Vo 1865 bis 1871 isch d Lise Tréhot si Geliebti gsi und Modäll gstande für en. E Bild mit ere, D Lise mit em Sunneschirm het er 1868 am Salon usgstellt. D Kritiker häi zwar sini Gmäld globt, verchauft het er aber braktisch nüt und isch bitter arm gsi.
Wo dr Dütsch-Franzöösisch Chrieg aagfange het, het er sich freiwillig zur Kawallerii gmäldet, het aber nie müesse kämpfe. Noch em Chrieg isch er wider vil mit em Monet, Sisley und mit em Édouard Manet zämme gsi. Si häi vilmol s Gliiche gmoolt, wie zum Bischbil d Familie Monet im Garde vo iirem Huus z Argenteuil, wo s e Version vom Renoir git drvo und äini vom Manet.
Wie bi vile andere Impressioniste isch au bim Renoir dr Schmalhans Chuchimäster gsi. Vo dr Middi vo de 1870er Joor aa isch s em besser gange, won er dr Zollbeamti Victor Cocquet und dr Verleeger Georges Charpentier kennegleert het und vo iine Ufdrääg für Bordret und e groosses Daafelebild überchoo het. Dank em Charpentier het er vo denn aa e Hufe Ufdrääg us dr 'bessere Gsellschaft' überchoo.
1881 und 1882 het er drei groossi Räise uf Algerie, uf Italie, won er sich mit de Freske vom Raffael und de Bilder vom Jean-Auguste-Dominique Ingres beschäfdigt het, und no äinisch uf Algerie gmacht. 1882 het er z Palermo s Bordret vom Komponist Richard Wagner gmoolt.
Noch sim letschte Italie Ufenthalt het er sich vom Impressionismus afo abwände und klassizistischi Ideä afo übernee. Uf ere Räis uf d Insle Guernsey im Joor 1883 het er e Serii vo Gmäld gmacht, under andere Moulin Huet Bay[1]. Er isch in e schöpferischi Krise cho und het s Gfüül gha, künstlerisch in ere Sackgass glandet z si. Äins vo de wichdige Bilder us dere Zit isch s Bild Die groosse Badende vo 1887, wo voll vo kunsthistorische Zitaat isch.
Im März 1885 het si Geliebti Aline Charigot en ersts Chind, dr Soon Pierre Renoir, wo spööter as Schauspiiler bekannt worden isch, uf d Wält brocht. Dr jüngeri Soon Jean Renoir isch spööter Filmreschissöör worde. Am Ändi vo de 1880er Joor het er wider Fröid gfunde an de Farbe und am flüssige, sinnlige Moole. Zum impressionistische Moolstil vo de 1870er Joor isch er aber nüme zrugg.
Um 1892 häi sich bin em die erste Zäiche vom Rheumatoide Arthritis bemerkbar gmacht, was denn felschligerwiis as Gicht diagnostiziert worden isch. Wil s em im milde Middelmeerklima besser gangen isch, isch er 1907 ändgültig uf "Les Collettes", e Landhuus mit eme groosse Garde z Cagnes-sur-Mer bi Nizza züüglet. Hüte isch dört e Museum iim zu Eere.[2]
Drotz siner Chranket het dr Renoir no die ganz Zit gmoolt, au won er im Rollstuel gsässe isch und män em dr Bimsel het müesse an d Hand binde, wil er en nüm het chönne heebe.
Dr Pierre-Auguste Renoir isch achtesibzgi gsi, won er gstorben isch. Er het e Hufe Landschaftsbilder, Stilllääbe, Bordret vo Erwaggsene und vo Chinder, Aktbilder, Bilder vom Danzvergnüege und vom Familielääbe hinderloo. Si Graab befindet sich uf em Friidhoof z Essoyes im Departemänt Aube in dr Champagne.
Bild | Ditel | Entstande | Gröössi, Materiaal | Usstellig/Sammlig/Bsitzer |
---|---|---|---|---|
![]() |
Mademoiselle Romaine Lascaux | 1864 | 81 × 65 cm, Ööl uf Liinwand | Cleveland Museum of Art z Cleveland |
![]() |
Dr Mooler Bazille an siner Staffelei | 1867 | 105 × 73 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
D Diana as Jeegere | 1867 | 197 × 132 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
D Lise mit em Sunneschirm | 1867 | 184 × 115 cm, Ööl uf Liinwand | Folkwang Museum z Esse |
![]() |
Dr Zirkusgloon | 1868 | 192 × 128 cm, Ööl uf Liinwand | Kröller-Müller Museum z Otterlo |
![]() |
Im Summer | 1868 | 85 × 59 cm, Ööl uf Liinwand | Alte Nationalgalerie z Berlin |
![]() |
S Ehepaar Sisley | 1868 | 105 × 75 cm, Ööl uf Liinwand | Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud z Köln |
![]() |
Dr Froschdäich (La Grenouillère) | 1869 | 66 × 86 cm, Ööl uf Liinwand | Schwedisches Nationalmuseum z Stockholm |
![]() |
Dr Spaziergang | 1870 | 80 × 64 cm, Ööl uf Liinwand | J. Paul Getty Museum z Los Angeles |
![]() |
Odaliske | 1870 | 69 × 123 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
Dr Pont-Neuf | 1872 | 74 × 93 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
D Madame Monet uf em Diwaan | 1872 | 54 × 73 cm, Ööl uf Liinwand | Museu Calouste Gulbenkian z Lissabon |
![]() |
Dr Claude Monet, wien er in sim Garde z Argenteuil moolt | 1873 | 46 × 60 cm, Ööl uf Liinwand | Wadsworth Atheneum z Hartford (Connecticut) |
![]() |
D Madame Monet und iire Soon | 1874 | 51 × 68 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
D Loosche | 1874 | 80 × 64 cm, Ööl uf Liinwand | Courtauld Institute of Art z London |
![]() |
D Dänzere | 1874 | 142 × 93 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
D Bariisere | 1874 | 82 × 101 cm, Ööl uf Liinwand | National Museum Cardiff z Cardiff |
![]() |
D Rittigampfi | 1876 | 92 × 73 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d’Orsay z Bariis |
![]() |
Bal au Moulin de la Galette | 1876 | 131 × 175 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d’Orsay z Bariis |
![]() |
Dr Usflug vom Konservatorium | 1876-1877 | 187 × 117 cm, Ööl uf Liinwand | Barnes Foundation z Merion bi Philadelphia |
![]() |
D Jeanne Samary | 1878 | 173 × 102 cm, Ööl uf Liinwand | Eremitaasche z Sankt Petersburg |
![]() |
D Madame Charpentier und iiri Chinder | 1878 | 131 × 88 cm, Ööl uf Liinwand | Metropolitan Museum of Art z Nöi York |
D Wälle | 1879 | 64,8 × 99,2 cm, Ööl uf Liinwand | Art Institute of Chicago z Chicago | |
![]() |
E Ruederer z Chatou | 1879 | 81 × 100 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery of Art z Washington D. C. |
![]() |
S Morgenässe vo de Ruederer | 1880-1881 | 130 × 173 cm, Ööl uf Liinwand | Phillips Collection z Washington D. C. |
![]() |
Dr Dooschebalast z Venedig | 1881 | 54,5 × 65 cm, Ööl uf Liinwand | Sterling and Francine Clark Art Institute z Williamstown (Massachusetts) |
![]() |
Frücht us em Süüde | 1881 | 51 x 68,5 cm, Ööl uf Liinwand | Art Institute of Chicago z Chicago |
![]() |
D Räägeschirm | 1881-1885 | 180 × 115 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery z London |
![]() |
Dr Richard Wagner | 1882 | 53 × 46 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
Danz in dr Stadt | 1882-1883 | 180 × 90 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
Danz uf em Land | 1882-1883 | 180 × 90 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
Noomiddaag vo de Chinder z Wargemont | 1884 | Ööl uf Liinwand | Museum Alte Nationalgalerie, Berlin |
![]() |
S Chind mit dr Peitsche | 1885 | 81 × 92 cm, Ööl uf Liinwand | Eremitaasche z Sankt Petersburg |
![]() |
Die groosse Badende | 1887 | 115 × 170 cm, Ööl uf Liinwand | Philadelphia Museum of Art z Philadelphia |
![]() |
Jungi Mäitli am Klavier | 1892 | 116 × 90 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
Dr Jean Renoir, wien er nääit | 1900 | 55 × 46 cm, Ööl uf Liinwand | Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud z Köln |
![]() |
S Urdäil vom Paris | 1908 | 81 × 100 cm, Ööl uf Liinwand | Phillips Collection z Washington D. C. |
![]() |
E Badendi, wo iir Bäi duet abdröchne | 1910-1911 | 84 × 65 cm, Ööl uf Liinwand | Museu de Arte de São Paulo z São Paulo |
![]() |
Rueh noch em Bad | 1918-1919 | 110 × 160 cm, Ööl uf Liinwand | Musée d'Orsay z Bariis |
![]() |
Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Pierre-Auguste_Renoir“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |