(Gamma Geminorum, Alhena) | |
---|---|
Kundinyota | Jauza (pia: Mapacha) (Gemini) |
Mwangaza unaonekana | 1.9 |
Kundi la spektra | A1 IV |
Paralaksi (mas) | 29.84 ± 2.23 |
Umbali (miakanuru) | 109 |
Mwangaza halisi | -0.68 |
Masi M☉ | 2.8 |
Nusukipenyo R☉ | 3.3 |
Mng’aro L☉ | 123 |
Jotoridi usoni wa nyota (K) | 9260 |
Majina mbadala | 24 Geminorum, BD+16°1223, FK5 251, GCTP1539.00, HIP 31681, HD 47105, HR 2421, SAO 95912 |
Hanaa ya Jauza (ar., lat. & ing. Alhena pia γ Gamma Geminorum [1], kifupi Gamma Gem, γ Gem) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Mapacha (pia: Jauza, lat. Gemini) na nyota angavu ya 43 kwenye anga ya usiku.
Hanaa ya Jauza inayomaanisha “alama ya pacha” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. [2]. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema الهنعه al-han’a inayomaanisha „ alama "[3].
Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alhena" [4] .
Gamma Geminorum ni jina la Bayer kwa sababu Gamma ni herufi ya tatu katika Alfabeti ya Kigiriki na Hanaa ya Jauza ni nyota angavu ya tatu katika Mapacha (pia: Jauza - Gemini).
Hanaa ya Jauza iko kwa umbali wa mwakanuru takriban 101 kutoka Jua letu. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 1.7 na mwangaza halisi ni mag -0.72. Spektra yake ni ya aina ya B6[5] au B7 [6]. "B" inamaanisha ni nyota ya safu kuu inayoyeyunganisha hidrojeni (hydrogen fusion) kuwa heliamu; inawezekana imeshafika tayari mwisho wa hatua hii na itahamia karibuni kuyeyunganisha heliamu kuwa elementi nzito zaidi.
Kama nyota nyingi zinazofanana nayo inazunguka haraka kwenye mhimili wake kwa kasi ya angalau kilomita 236 kwa saa katika kanda ya ikweta yake.[7]