Kratu (dewanagari (क्रतु, trl. Kratu, ang. Kratu) – jeden z synów Brahmy, starożytny natchniony mędrzec indyjski (ryszi - dewanagari ऋषि. trl. ṛṣi, ang. rishi).
Kratu, za zgodą swojego ojca Brahmy, poślubił Krija (dewanagari क्रिया, trl. kriyā, ang. Kriya), jedną z dziewięciu córek Kardamy muniego (dewanagari कर्दम, trl. kārdama) i jego żony Dewahuti (dewanagari देवहूति, trl. devahūti, ang. Devahuti) oraz Sannati (dewanagari संनति, trl. saṃnati, ang. Sannati) córkę brahmarsziego Dakszy. Z Sannati mędrzec Kratu miał 60.000 synów, zwanych Walakhilja (dewanagari वालखिल्य, trl. vālakhilya, ang. Valakhilya lub Balakhilya), którzy byli bardzo małego wzrostu, wielkości kciuka. Ci synowie cały czas poruszają się przed rydwanem boga Słońca Surji, otaczając go czcią. Duchowa moc Walakhiljów utrzymuje Słońce na jego stałej orbicie[6].
Słynny maharszi Wed - Wjasa (dewanagari: व्यास, trl. Vyāsa, ang. Vyasa) podzielił Wedy i następnie wytłumaczył je w Puranach, był wcieleniem mędrca Kratu[7].
Saptarszi | Oznaczenie Bayera |
Tradycyjna nazwa zachodnia |
---|---|---|
Kratu | α UMa | Dubhe |
Pulaha | β UMa | Merak |
Pulastja | γ UMa | Phecda |
Atri | δ UMa | Megrez |
Angiras | ε UMa | Alioth |
Wasisztha | ζ UMa | Mizar |
Marići | η UMa | Alkaid |
Astrologia indyjska przypisuje gwiazdom układu Wielkiego Wozu imiona poszczególnych saptarszich. Dlatego układ tych gwiazd często nazywany jest Saptarszi Mandala (dewanagari मण्डल, trl. maṇḍala, symbol)[8]. "Górna tylna krawędź" wozu według tejże astrologii opisywana jest jako Kratu[9], a według astrologii zachodniej jako Dubhe.