Renascentia |
---|
instantia de: movimento artistic[*], movimento cultural[*] |
![]() ![]() ![]() |
|
precedite per: Gothic art[*], Medievo, Late Middle Ages[*] , succedite per: Baroco, Etate Moderne |
initio: 14e seculo , fin: 17e seculo |
Commons: Renaissance |
Le Renascentia (in italiano: Rinascimento [rinaʃi'mento], in francese: Renaissance [rənɛˈsɑ̃s]; ca. 1400 - ca. 1600)[1] esseva un periodo de renovation artistic e cultural del historia de Europa inter le Medievo e le Etate Moderne.
Iste periodo, que plus o minus comencia inter le XV seculo e le medio del XVI seculo trova un nove ideal de vita e un renovation in le studios humanistic.
Le arte classic e architectura classic es usate como idolos in le Renascentia, ma le antiquitate es interpretate in un nove forma simple con calma e dignitate, assi que le spectator experientia le obras per su sentimentos. Il ha essayos de presentar detalios e spatio con perspectiva, e on experimenta con lumine e umbra. Artistas del Renascentia comprehende Leonardo da Vinci (1452-1519), specialmente su "Mona Lisa", Raphael (1483-1520) e Michelangelo (1475-1564) con su statua de David in Firenze e le Basilica de Sancte Petro in Roma. Includento un Galileo e Tyco Brae a' importanti figuro de Renascentia.
Le centro principal de iste movimento esseva le citate de Florentia in Italia. Le discoperta de textos grec e latin del Imperio Byzantin, conservate in le monasterios, contribueva a un catena de studios e inventiones. Alicunes serra iste periodo al 6 de maio 1527, quando Roma esseva invadite per armeas espaniol e german del imperator Carolo Quinte.
Le prime a parlar de renascentia esseva le pictor e architecto Giorgio Vasari in su tractato Vita de'piu' eccellenti architetti, pittori et scultori italiani.. pro parlar del movimento que comenciava con Giotto di Bodone e Masaccio e cul Donatello, acuminava le stilo grec-byzantin, pro arrivar Michelangelo a superpassar anque le maestros del antiquitate.
Ma le paternitate del parola es del historico francese Jules Michelet qui lo usa in 1855 pro indicar le "discoperta del mundo e del homine" in in le XVI seculo.
Iste affirmation esseva expandite per le historico switze Jacob Burckhardt qui parla del Renascentia como le periodo historic ubi le humanitate e le conscientia moderne vide le luce, depost le periodo obscur del Medievo.
Le Renascentia porta de grande cambios in le politica, in le economia e anque in le religion:
In politica, in le parte oriental, on face sempre plus grande le expansion del Imperio Ottoman. Depost le fallimento del citate de Constantinopole, occurre un grande expansion arrivante a prender Hungaria, arrivante al fin a Austria, e entrante anque in le Friulia. Le parte occidental es characterisate per le nascentia del statos moderne, del monarchias national de Francia e Espania e del imperio de Carolo Quinte. Le differentia con le monarchias del Medievo es in le centralisation del poter.
In economia con le discoperta de America comencia le expansiones colonial. Le grande cambios arriva anque in Europa. Le discoperta del nove mundo porta le economia ex le region mediterranee, al Nord de America. Le economia feudal typic del Medievo lassara le posto al commercio con le naves.
In le religion arriva le reforma protestante.