Vladimir Vladimiroviç Nabokov | |
---|---|
![]() | |
Doğum | 22 Nisan 1899 Sankt-Peterburg, Rusya |
Ölüm | 2 Temmuz 1977 (78 yaşında) Montrö, İsviçre |
Takma ad | V. Sirin |
Meslek | Romancı, Lepidopterist, Profesör |
Milliyet | Rus asıllı Amerikalı |
Dönem | 1926 - 1977 |
Edebî akım | Modernizm, Postmodernizm |
Etkiledikleri | |
Etkilendikleri
| |
İmza | ![]() |
Vladimir Vladimiroviç Nabokov (Rusça: Владимир Владимирович Набоков;) (22 Nisan 1899 – 2 Temmuz 1977) Rus asıllı Amerikalı yazar. İlk eserlerini Rusça yazdı, uluslararası ününü İngilizce yazdığı romanlarla kazandı. En tanınmış eseri Stanley Kubrick ve Adrian Lyne tarafından filme de çekilen Lolita adlı romanıdır.
1899'da Sankt-Peterburg'da aristokrat bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Annesi Yelena İvanovna iyi eğitimli, babası Vladimir Dmitriyeviç ise entelektüel bilgiye sahip bir avukattı. Nabokov ailesi, Vladimir'den sonra Sergey (1900), Olga (1903), Yelena (1906) ve Kiril'in (1912) dünyaya gelmesiyle genişledi. Yetiştiği aile ortamı ve ailesinin imkanları Nabokov’a iyi eğitim imkanı sağladı.[1] Özel eğitim gördü ve küçük yaşta İngilizce öğrendi. Ekim Devrimi ile birlikte Bolşeviklerin iktidara gelmesi üzerine ailesi ile birlikte 1919 yılında Rusya'dan ayrılarak önce Londra'ya geçti.[1] Öğrenimini Cambridge Üniversitesi, Trinity College'de birincilikle tamamladı.[2] Mezun olduğu yıl, 1922'de uzun süre yaşayacağı Berlin'e geçti. 1926'da ilk romanı Mashenka'yı yayımladı. 1938'de Nazi yönetiminden kaçarak Paris'e, ardından da 1940'ta ABD'ye göç etti. 1923 ile 1940 arası dönemde ana dilinde romanlar, hikâyeler, oyunlar, şiirler yazdı ve kuşağının seçkin Rus göçmen yazarlarından biri olarak ün kazandı. 1941'den 1948'e kadar Wellesley College'de dersler verdi. 1943'te Gogol üzerine bir inceleme hazırladı. Harvard Üniversitesinden, edebiyatın yanı sıra ilgilendiği entomoloji konusunda burs aldı. 1955'te yayımlanan Lolita'nın dünya çapındaki başarısından sonra, 1959'da Cornell Üniversitesi Rus edebiyatı profesörlüğünden emekli olarak İsviçre'ye yerleşti. İngilizce ilk romanı olan The Real Life of Sebastian Knight'ı 1941'de yayımladı ve bu dili şaşırtıcı bir yaratıcılıkla kullanarak eserlerini İngilizce yazmaya devam etti.[2]
Dostoyevski karşıtı olarak bilinen[3] Nabokov, 1977'de İsviçre'nin Montrö kentinde öldü. Yazarlığının yanı sıra ünlü bir kelebek toplayıcısı ve satranç problemleri yaratıcısıdır.
Nabokov, göç yıllarında ana vatanına olan özlemini, başından geçenleri, duygu ve düşüncelerini betimlemelerle ifade eder.[1] Eserlerinde yazar olarak kendisinin, anlatıcılarının ve karakterlerinin hatırlama ihtiyaçları ve yöntemlerine dikkat çeker. Kendisi gibi "göçmen" kategorisine girenlere karşı acımasız bir dil kullanmıştır. Göçmenlerin hissettiği kaybetmişlik duygusuyla kendisini yazmaya iten duygunun aynı şey olmadığını vurgular ve onların duyduğu nostaljiyle kendi hisleri arasındaki farkı ifade eder.[4] Bu konuda şu ifadeleri kullanır;[5]
"Sovyet diktatörlüğüyle eskiden (en azından 1917'den) beri devam eden kavgamın kaybedilmiş mallarla hiçbir ilgisi yok. Para ve topraklarını ‘çaldıkları’ için ‘Kızıllardan nefret eden’ göçmen tiplerden tam manasıyla iğreniyorum. Bunca senedir hissettiğim nostaljinin sebebi hafızamda orantısız bir şekilde büyüttüğüm, kaybedilmiş çocukluğumdur, kaybedilmiş paralara duyulan özlem değil."
Nabokov, kitaplarının "komünistler tarafından göç ettirilmiş üst sınıf bir Rus'un nostaljisi olarak" algılanmasına karşı çıkar. Rusya'da komünistler iktidara gelmemiş olsa bile bunun böyle olacağını ifade eder. Dolayısıyla göçmenlerin kaybettikleri şeyler için sürekli komünistleri suçlamalarını eleştirir samimi bulmadığını belirtir. Nabokov, göçmenlerden beklenilen ‘yakınma edebiyatı’nı terk edip Sovyetlerle hesaplaşmayı bırakarak daha büyük bir güç olan zamanla hesaplaşmaya çalışan bir göçmen bakış açısının inşa edilmesi gerektiğini savunur.[4]