U-bot (Almancada U-Boot, Unterseeboot kelimesinin kısaltılmışı), Almancada denizaltı anlamına gelen, ancak diğer bazı dillerde Alman deniz kuvvetlerince kullanılan denizaltıları ifade eder.
I. ve II. Dünya Savaşları sırasında kullanılmışlardır. Adı daha sonraları hayalet hikâyelerine esin kaynağı olan U-botlardan biri de SM UB-65'dir.
II. Dünya Savaşı'nın başında denizaltı filosu komutanı olan Karl Donitz'in geliştirdiği kurt kapanı taktiği ile bu denizaltılar özellikle savaşın ilk 2-3 yılında müttefik konvoylarına ağır kayıplar verdirmiş, ikmallerini aksatmışlardır. II. Dünya Savaşı'nda Atlantik'teki savaşın baş kahramanıydı. Savaşta Almanya en büyük denizaltı filosuna sahipti. Oysaki I. Dünya Savaşı'nın sonunda imzalanan Versay Barış Antlaşması'na göre Almanya'nın deniz kuvvetleri 6 kruvazör, 6 savaş gemisi ve 12 destroyerden fazla olamazdı. Ama Almanya antlaşmaya uymamış özellikle Hitler döneminde çokça U-bot üretmişti. Winston Churchill günlüğünde şöyle yazmıştı: ''Savaş boyunca beni gerçekten korkutan tek şey U-bot tehlikesiydi.'' Savaşın başlarında Alman denizaltıları müttefik gemilerine çok fazla zarar vermişlerdir. Atlantik denizi savaş zamanı, Amerika ve Kanada'dan gelen gıda ve malzeme bakımından İngiltere açısından çok kritik bir denizdi.
274.333 ton (47 gemi battı) | Otto Kretschmer |
225.712 ton (43 gemi) | Wolfgang Lüth |
193.684 ton (34 gemi) | Erich Topp |
186.064 ton (29 gemi) | Karl-Friedrich Merten |
171.164 ton (34 gemi) | Victor Schütze |
171.122 ton (26 gemi) | Herbert Schultze |
167.601 ton (28 gemi) | Georg Lassen |
166.596 ton (22 gemi) | Heinrich Lehmann-Willenbrock |
162.333 ton (30 gemi) | Heinrich Liebe |
160.939 ton (28 gemi),
ayrıca Scapa Flow içindeki İngiliz savaş gemisi HMS Royal Oak |
Günther Prien |
İngilizler gemiyle malzeme ve insan taşıyan gemileri U-bot'lardan korumak için konvoylar halinde hareket etmiştir. Bu konvoylar 30-40 gemiden oluşup 3-4 destroyer veya savaş gemisi tarafından korunuyordu. Buna karşın Almanlar wolfpack (Kurt Kapanı) denilen bir taktik geliştirmişlerdi. Dönemin Almanya Deniz Kuvvetleri Başkanı Karl Dönitz'in geliştirdiği bu taktik, genellikle tek dolaşan Alman denizaltılarının birleşerek birlikte aynı anda konvoylara saldırmasıydı. Denizaltılar birden konvoyun ortasında belirip etkili atışlar yapabiliyordu. Bu taktiğin can alıcı noktası saldırıların gece yapılmasıydı. Böylece U-botlar Müttefik gemileri tarafından zar zor seçilebiliyordu. Çünkü sonar daha keşfedilmemişti. Almanların bu taktiği İngilizler için yıkıcı olmuştur. Kurt Kapanı taktiği sonarın bulunmasıyla sekteye uğradı. Bunun yanında İngilizler, Almanların kendi aralarında ve merkez karargahla kurduğu iletişimi şifreleyen Enigma makinesini saldırıya uğrayan bir Alman denizaltısından ele geçirmişlerdi ve şifreyi çözmeye başlamışlardı bile. Böylece U-botların bütün hareketlerinden haberdar olmuşlardı. İlginçtir ki bu iki gelişmeden Almanların haberi yoktu ve üst üste gelen başarısızlıkların nedenini anlamıyorlardı. Sonarın bulunması her şeyi tersine döndürmüş, U-botların ihtişamlı dönemi sona ermişti. Karl Dönitz savaşın ancak denizaltılar sayesinde kazanılabileceğine inanıyordu. İngiltere'yi bir U-bot ablukası altına alan Dönitz U-botlarıyla neredeyse İngiltere'ye diz çöktürmek üzereydi. Savaşın ilerleyen zamanlarında Alman ordusunun kısıtlanan lojistik ve malzeme imkânlarından dolayı denizaltılara gerekli hassasiyeti göstermeyen Hitler yüzünden Alman U-botları zaman içinde avcı pozisyonundan av pozisyonuna düştüler.
Filotilla | Görev tipi | Üslendiği liman |
---|---|---|
I Flottille | * | * |
II Flottille Unterseebootflottille Flandern | * | *Zeebrugge |
II Flottille | * | * |
IV Flottille | * | * |
Filotilla | Görev tipi | Üslendiği liman |
---|---|---|
1. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Brest |
2. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Lorient |
3. Alman denizaltı filotillası | Savaş | La Rochelle |
4. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Stettin |
5. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Kiel |
6. Alman denizaltı filotillası | Savaş | St. Nazaire |
7. Alman denizaltı filotillası | Savaş | St. Nazaire |
8. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Danzig |
9. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Brest |
10. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Lorient |
11. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Bergen |
12. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Bordeaux |
13. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Trondheim |
14. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Narvik |
18. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Hela |
19. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Pillau |
20. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Pillau |
21. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Pillau |
22. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Gotenhafen |
23. Alman denizaltı filotillası | Savaş/Eğitim | Salamis/Danzig |
24. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Memel |
25. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Libau |
26. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Pillau |
27. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Gotenhafen |
29. Alman denizaltı filotillası | Savaş | La Spezia |
30. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Konstanza |
31. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Hamburg |
32. Alman denizaltı filotillası | Eğitim | Königsberg |
33. Alman denizaltı filotillası | Savaş | Flensburg |