Tafefobi | |
---|---|
![]() | |
19. yüzyılın ortalarından bir "güvenlik tabutu" modelinin şeması. Gömülü kişinin eline bağlanan bir ip, dışarıdaki insanların söz konusu kişinin henüz ölmediği konusunda uyarılmasını sağlayacak bir zille bağlantılıydı. | |
Uzmanlık | Psikoloji |
Tafefobi (Yunanca τάφος - taphos, "mezar, mezar" [1] ve φόβος - phobos, "korku" [2] ), diri diri gömülmeye ilişkin anormal (psikopatolojik ) bir korkudur.[3]
Modern tıp çağından önce, korku tamamen mantıksız bir şey değildi. Tarih boyunca, kazara diri diri gömülen çok sayıda insan vakası olmuştur. 1905'te İngiliz reformcu William Tebb, erken gömme hesaplarını topladı ve sonucunda 219 vakaya yakın canlı cenaze, 149 gerçek canlı cenaze, 10 vaka canlı diseksiyon ve 2 mumyalanırken uyanma vakası buldu.[4]
18. yüzyılda, ölü sayılan kişileri diriltmek için ağızdan ağza canlandırma ve kaba defibrilasyon tekniklerinin geliştirilmesine tanık olundu ve bunun için Kraliyet İnsani Cemiyeti, Boğulan Kişileri İyileştirme Derneği olarak da kuruldu.[5] 1896'da Amerikalı bir cenaze töreni müdürü TM Montgomery, folklorcu Paul Barber'ın canlı gömme olayının olduğundan fazla tahmin edildiğini iddia etmesine rağmen, "mezardan çıkarılanların yaklaşık %2'sinin şüphesiz askıya alınmış animasyonun kurbanları olduğunu" bildirdi [6]
İnsanların yanlışlıkla canlı canlı gömüldüğüne dair birçok şehir efsanesi bulunmaktadır. Efsaneler, birinin sopor veya komaya girmesi, ancak yıllar sonra uyanması ve korkunç bir ölümle ölmesi gibi unsurları içermekteydi. Diğer efsaneler, uzun sakallı bir ceset bulmak için açılan tabutlardan veya elleri kaldırılmış ve avuç içi yukarıya dönük cesetler anlatmaktadır.
Henry Lee III'ün karısı Anne Hill Carter Lee hakkında bir efsane bulunmaktadır. Bu efsaneye göre,[7] 1804'te Mrs. Lee hastalandı ve öldüğü düşünüldü ancak daha sonra tabutundan gelen sesleri duyan bir zangoç tarafından tabuttan kurtarıldı.[7]
Frédéric Chopin (ölümünü garanti altına almak için kalbinin çıkarılmasını talep eden), George Washington (bedeninin üç gün boyunca yatırılmasını talep eden) ve Hans da dahil olmak üzere birçok önemli tarihi şahsiyetin canlı gömülmekten korktukları düşünülmektedir. Christian Andersen ve Alfred Nobel'in ikisi de atardamarlarının kesilmesini istemiştir.[8]
Edebiyat, diri diri gömülmenin doğal korkusunu keşfetmede verimli bir zemin bulmuştur. Edgar Allan Poe'nun korku hikâyelerinden biri olan " Diri Diri Gömülüş ", talefobiden muzdarip bir kişiyi anlatmaktadır. Erken gömmeyle ilgili diğer hikâyeleri ise " Usher Evi'nin Düşüşü " ve " Amontillado Fıçısı "; ve daha az ölçüde, " Kara Kedi ".
Diri diri gömülme korkusu, bundan kaçınmak için bir emniyet tabutunun [9] inşası için her türlü düzenlemeyi yapacak kadar detaylandırıldı. Örneğin bazı tabutlara, gözlem için cam kapaklar, çanlar için halatlar ve çanlar, kurtarılana kadar hayatta kalmak için sinyalizasyon ve solunum boruları eklendi.[10] Bazen " zil tarafından kaydetme " ve/veya " ölü zil " ibarelerinin bir şekilde bu tür güvenlik zilleriyle ilgili olduğu iddia edilmektedir; fakat durum böyle değildir.[11][12]
İnsanlığın tıp mesleğine olan güveni ve ölümü doğru teşhis etme yeteneği 20. yüzyılın başlarından sonra erken gömme korkusunda bir azalma görmüş olsa da, ölüm teşhisinde tıbbi hataların bildirilmesinden sonra son yıllarda kamuoyunda kötü dönemler yaşandı.[13] Tafefobi, dünyanın bazı bölgelerinde yaygın olarak kabul edilir. Örneğin, Pakistanlı kadınlar üzerinde yapılan bir araştırma, akıl hastalığı olan deneklerin üçte birinde şiddetli taphofobi ve kontrollerin yarısında bu korkunun hafif derecede olduğunu buldu.[14] Gelişmiş ülkelerde nadir olmasına rağmen, yakın zamanda yapılan bir çalışmada İrlanda'nın batısındaki yaşlı insanlar arasında üç taphofobi vakası olduğu bildirildi.[15]