Merdiven, (Farsça: Nerdubân) birbirinden farklı yükseklikte bulunan iki yüzeyi eğimli ya da dik basamaklar yardımıyla birbirine bağlayan mimari yapı. İki katı birbirine bağlayan bu yapılar yatay, dikey ya da dairesel biçimlerde olabilirler. Kullandıkları teknolojiye göre farklı adlar alabilen bu yapıların içine asansörler, yürüyen merdivenler ve portatif merdivenler de dahil edilebilir. Merdivenlerde güvenliği sağlamak amacıyla yanlarda korkuluk ya da tırabzan adı verilen destekler kullanılır.
Bunun haricinde yüksek bir yere erişmek amacıyla kullanılan ve iki dikey paralel çubuk arasına yatay sıralanmış basamaklardan oluşan alete de merdiven denir.