Gurmukhi ਗੁਰਮੁਖੀ | |
---|---|
![]() Geleneksel Gurmukhi harfleri | |
Tür | Abugida |
Diller | Pencapça, Sant Bhasha, Sindhî |
Dönem | 16. yüzyıl-günümüze |
Aile sistemi |
Mısır hiyeroglifleri
|
Kardeş alfabeler | Kudabadi, Kocki, Mahacani, Multani |
ISO 15924 | ltr, Gurmukhi |
Yön | Soldan sağa |
Unicode adı | Gurmukhi |
Unicode aralığı | U+0A00–U+0A7F |
Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA. |
Gurmukhi (Pencapça: ਗੁਰਮੁਖੀ), Landa alfabesinden geliştirilen ve ikinci Sih gurusu Guru Angad tarafından standartlaştırılan ve kullanılan bir abugidadır. Yaygın olarak Sih alfabesi olarak kabul edilen Gurmukhi, Hindistan'ın Pencap eyaletinde Pencapça'nın resmi yazısı olarak kullanılır.[1]
Modern Gurmukhi'nin otuz beş orijinal harfi, dolayısıyla ortak alternatif terimi painti veya otuz beş, artı altı ek ünsüz, dokuz sesli aksan, burun sesleri için iki aksan, ünsüzleri ikizleyen bir aksan ve üç alt simge bulunmaktadır.[2]
Adı | Oku. | Adı | Oku. | Adı | Oku. | Adı | Oku. | Adı | Oku. | |||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
ੳ | uːɽaː | – | ਅ | ɛːɽaː | ə | ੲ | iːɽiː | – | ਸ | səsːaː | sə | ਹ | ɦaːɦaː | ɦə |
ਕ | kəkːaː | kə | ਖ | kʰəkʰːaː | kʰə | ਗ | gəgːaː | ɡə | ਘ | kə̀gːaː | kə̀ | ਙ | ŋə̀ŋːaː | ŋə |
ਚ | t͡ʃət͡ʃːa | t͡ʃə | ਛ | t͡ʃʰət͡ʃʰːaː | t͡ʃʰə | ਜ | d͡ʒəd͡ʒːaː | d͡ʒə | ਝ | t͡ʃə̀d͡ʒːa | t͡ʃə̀ | ਞ | ɲəɲːa | ɲə} |
ਟ | ʈɛŋkaː | ʈə | ਠ | ʈʰəʈʰːaː | ʈʰə | ਡ | ɖəɖːaː | ɖə | ਢ | ʈə̀ɖːaː | ʈə̀ | ਣ | ɳaːɳaː | ɳə |
ਤ | t̪ət̪ːaː | t̪ə | ਥ | t̪ʰət̪ʰːaː | t̪ʰə | ਦ | d̪əd̪ːaː | d̪ə | ਧ | t̪ə̀d̪ːaː | t̪ə̀} | ਨ | nənːaː | nə} |
ਪ | pəpːaː | pə | ਫ | pʰəpʰːaː | pʰə | ਬ | bəbːaː | bə | ਭ | pə̀bːaː | pə̀ | ਮ | məmːaː | mə} |
ਯ | jəjːaː | jə | ਰ | ɾaːɾaː | ɾə | ਲ | ləlːaː | lə | ਵ | ʋɑʋːaː | ʋə | ੜ | ɽaːɽaː | ɽə |
Ünlü | Çeviri | IPA | |||
---|---|---|---|---|---|
Kar. | İşa. | con /k/ | Adı | Oku. | |
ਅ | (nessuno) | ਕ | Muktā | a | [ə] |
ਆ | ਾ | ਕਾ | Kannā | ā | [aː], [äː] |
ਇ | ਿ | ਕਿ | Sihārī | i | [ɪ] |
ਈ | ੀ | ਕੀ | Bihārī | ī | {[iː] |
ਉ | ੁ | ਕੁ | Onkaṛ | u | [ʊ] |
ਊ | ੂ | ਕੂ | Dulenkaṛ | ū | [uː] |
ਏ | ੇ | ਕੇ | Lāvā̃ | ē | [eː] |
ਐ | ੈ | ਕੈ | Dulāvā̃ | e | [ɛː] |
ਓ | ੋ | ਕੋ | Hōṛā | ō | [oː] |
ਔ | ੌ | ਕੌ | Kanoṛā | o | [ɔː] |
![]() |
Wikimedia Commons'ta Gurmukhi ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Alfabeler | |
---|---|
Ebcetler | |
Abugidalar | |
Hece yazıları | |
Logogramlar |
|