Gazne Farsça: غزني | |
---|---|
Darice: غزنی | |
Gazne'nin Afganistan'daki konumu | |
Ülke | ![]() |
Vilayet | Gazni Vilayeti |
İlçe | Gazni |
Rakım | 2219 m |
Nüfus (2019) | |
• Toplam | 270.000 |
• Yoğunluk | oto/km² |
Zaman dilimi | UTC+04.30 (ASZ) |
Gazne (Farsça: غزني; Darice: غزنی), Afganistan'ın kuzeyinde, Gazni Vilayeti'nin merkezi olan şehir.[1]
Kent, Afganistan'ın en işlek karayollarının kavşağında kurulmuştur.[1] Güneybatıdan Kalat'a, kuzeydoğudan başkent Kabil'e ve doğudan Gardez'e bağlıdır.[1]
Kelime anlamı "pırlanta" olan Gazne şehri zengin bir tarihe sahiptir. Gazne Kalesi, Gazne Minareleri, Sultan III. Mesud'un sarayı ve diğer kültürel hazineler yüzyıllardır gezginleri şehre çekmiştir. 2013 yılında ISESCO tarafından İslam dünyası kültür başkenti seçilmiştir.[2]
İslamiyet öncesi dönemde bölgede Budizm ve Hinduizm inanışlarına sahip kabileler yaşamıştır.[3] 7. yüzyılda İslamiyeti getiren müslüman Arapları, 9. yüzyılda Seferîler takip etmiştir. 10. yüzyılda Sebük Tegin tarafından Gazneliler Devletinin başkenti yapılmıştır. Şehir Gurlular tarafından yıkılmıştır, ama tekrar inşa edilmiştir. Timurlular ve Delhi Sultanlığı dahil birçok yerel gücün eline geçmiştir. Son olarak Hotakîlere ve onun devamı olan Dürrânîlere, yani modern Afganistan'a geçmiştir.[3]
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
En yüksek sıcaklık (°C) | 16,0 | 17,8 | 24,8 | 28,0 | 33,0 | 36,3 | 36,7 | 35,6 | 32,5 | 29,9 | 21,2 | 16,6 | 36,7 |
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 0,6 | 2,3 | 10,0 | 18,0 | 23,7 | 29,2 | 30,8 | 30,5 | 26,5 | 19,0 | 12,6 | 5,4 | 17,4 |
Ortalama sıcaklık (°C) | −5,9 | −4,4 | 3,8 | 11,0 | 16,3 | 21,4 | 23,3 | 22,2 | 16,9 | 10,3 | 4,0 | −1,8 | 9,8 |
Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −10,6 | −9 | −1,5 | 4,2 | 8,1 | 12,4 | 15,1 | 14,1 | 8,3 | 2,2 | −2,5 | −6,6 | 2,8 |
En düşük sıcaklık (°C) | −33,5 | −29,2 | −17,5 | −5,8 | 0,0 | 5,0 | 7,7 | 2,0 | −3,5 | −6 | −13,8 | −33,2 | −33,5 |
Ortalama yağış (mm) | 40,2 | 53,9 | 70,9 | 49,9 | 19,7 | 1,9 | 14,1 | 4,7 | 0,5 | 4,1 | 11,3 | 25,8 | 297 |
Kaynak: Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi |
![]() |
Wikimedia Commons'ta Gazne ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |