Douglas C-47 | |
---|---|
![]() Duxford D-Day Show 2014'te bir C-47 | |
Türü | Askerî nakliye uçağı |
Ulusal köken | ![]() |
Üretici | Douglas Aircraft Company |
İlk uçuş | 1941 |
Hizmete giriş | 1942 |
Durumu | Hizmette |
Ana kullanıcı | Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Kraliyet Hava Kuvvetleri Amerika Birleşik Devletleri Donanması Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri |
Üretim sayısı | 10,174 |
Gelişimi | Douglas DC-3 |
Değişimleri | Lisunov Li-2 Douglas AC-47 Spooky Basler BT-67 Douglas R4D-8 Douglas XCG-17 |
C-47 Skytrain (Türkçe: Göktreni) Amerikan Douglas şirketi tarafından DC-3 uçağından geliştirilerek üretilen bir askerî nakliye uçağıdır. Aynı zamanda Dakota (Douglas Aircraft COmpany Transport Aircraft) adıyla da bilinir, II. Dünya Savaşı sırasında C-47'ler Müttefiklere savaşı kazandıran en önemli uçaklardan biridir. Müttefikler tarafından yaygın olarak kullanılmıştır ve savaş sırasında C-47, asker taşımacılığı, kargo, paraşütçü, planör çekme ve askerî kargo paraşütü atışı için kullanılmıştır. C-47'ler kolay üretilmesi aynı zamanda birçok görevde rahatlıkla kullanılabilmesi sayesinde yıllardır birçok ordunun bünyesinde kullanılmaktadır. ABD Ordusu için benzer bir rolü üstlenen daha büyük, çok daha ağır yük taşıma kapasitesine sahip Curtiss C-46 Commando'nun yaklaşık üç katı sayıda üretilmiştir.
C-47'ler 2.700 kg yük taşıyabilir, 28 asker, 14 adet sedye, bir adet jip veya top da C-47'nin taşıyabileceği yükler arasındadır.
C-47'lerin 22 farklı işlevi vardır. Bunların arasında ambulans, kargo, hava indirme en çok kullanılan işlevlerdir. Dakotalar dünyadaki her iklim şartında ve her kıtada uçmuşlardır. Vietnam ve Kore savaşlarında görev almışlardır.
C-47, kargo kapısı, kaldırma tertibatı bağlantısı ve güçlendirilmiş zeminin yanı sıra planör çekme kelepçeleri için kısaltılmış kuyruk konisi ve kabin çatısında bir astrodom dahil olmak üzere çok sayıda modifikasyonla sivil DC-3'ten farklıydı.
İkinci Dünya Savaşı sırasında birçok ülkenin silahlı kuvvetleri asker, kargo ve yaralıların taşınması için C-47 ve modifiye DC-3'leri kullanmıştır. ABD donanması tanımı R4D idi. Long Beach, Santa Monica, Kaliforniya ve Oklahoma City, Oklahoma'da 10.000'den fazla uçak üretildi. Mart 1943 ile Ağustos 1945 arasında Oklahoma City fabrikası 5.354 C-47 üretmiştir.
Özel C-53 Skytrooper asker nakliyesi Ekim 1941'de Douglas Aircraft'ın Santa Monica fabrikasında üretime başlamıştır. C-47'nin kargo kapısı, kaldırma tertibatı ve güçlendirilmiş zemini yoktu. C-47'nin daha çok yönlü olduğu tespit edildiğinden toplamda yalnızca 380 uçak üretilmiştir.
Çok sayıda DC-3 ve fazla C-47, 1940'larda Amerika Birleşik Devletleri'nde ticari kullanımdaydı. Douglas, bu uçakların sürekli kullanımını sınırlayacak Sivil Havacılık Düzenlemeleri uçuşa elverişlilik gerekliliklerinde önerilen değişikliklere yanıt olarak, kalkışı ve tek motor performansını iyileştirmek için 1940'ların sonlarında DC-3 dönüşümünü teklif etmişti. Bu yeni model, DC-3S veya "Süper DC-3", 39 inç (0,99 m) daha uzundu ve yeni uçaklarla rekabet edebilmek için artan hızda 30 yolcunun taşınmasına izin verilmişti. Ağırlık merkezinin geriye doğru kayması, daha büyük kuyruk yüzeylerine ve yeni dış, geriye doğru eğimli kanatlara yol açmıştı. Daha kısa, jet fırlatma tipi egzoz bacalarıyla birlikte daha güçlü motorlar takılmıştı. Bunlar 1.475 hp (1.100 kW) Wright R-1820 Cyclone'lardı ya da daha büyük motor kaportalarındaki 1.450 hp (1.081 kW) Pratt & Whitney R-2000 Twin Wasps'tı. Küçük değişiklikler arasında tekerlek yuvası kapıları, kısmen geri çekilebilir kuyruk tekerleği, gömme perçinler ve düşük sürtünmeli anten yer alıyordu. Bunların tümü, azami hızın 250 mph (400 km/h; 220 knot) artmasına katkıda bulunmuştu. Orijinal DC-3/C-47 konfigürasyonunun %75'inden fazlası değiştirildiğinden, değiştirilen tasarım neredeyse yeni bir uçaktı. İlk DC-3S ilk uçuşunu 23 Haziran 1949'da gerçekleştirmiştir.
Değişiklikler, önemli ölçüde iyileştirilmiş performansla yeni FAR 4B uçuşa elverişlilik gereksinimlerini tam olarak karşılamıştı. Ancak ticari operatörler DC-3S'ye çok az ilgi göstermişti ve ana hedefi olan küçük operatörler için çok pahalıydı; Capital Airlines'a yalnızca üçü satılmıştı. ABD Donanması ve ABD Deniz Piyadeleri, R4D uçaklarından 100'ünü Süper DC-3 standartlarına göre R4D-8 olarak değiştirmiştir ve daha sonra C-117D olarak yeniden tasarlamıştır.
C-47, birçok Müttefik harekâtının, özellikle de Guadalcanal'daki ve Yeni Gine ve Burma ormanlarındaki C-47 ve onun deniz versiyonu R4D'nin Müttefik birliklerinin hafif seyahat eden Japon Ordusunun hareketliliğine karşı koymuştur. C-47'ler, Belçika'daki Bastogne Muharebesi sırasında kuşatılmış Amerikan kuvvetlerine havadan malzeme taşımak için kullanılmıştır. Ancak askerî havacılıktaki muhtemelen en etkili rolü "The Hump"ı Hindistan'dan Çin'e uçurmaktı. "The Hump" ile uçarken kazanılan uzmanlık daha sonra Berlin Airlift'te kullanılmıştır; burada C-47, uçağın yerini Douglas C-54 Skymasters alana kadar önemli bir rol oynamıştır.
Avrupa'da, C-47 ve özel bir paraşütçü çeşidi olan C-53 Skytrooper, savaşın sonraki aşamalarında, özellikle planörleri çekmek ve paraşütçüleri getirmek için çok sayıda kullanılmıştır. Temmuz 1943'te Sicilya'nın işgali sırasında C-47'ler 4.381 Müttefik paraşütçüsünü getirmiştir. Haziran 1944'te Fransa'nın Normandiya Çıkarması olarak da bilinen D-Day'in ilk birkaç gününde 50.000'den fazla paraşütçü C-47'ler tarafından yere indirilmiştir. Pasifik Savaşı'nda, Pasifik Okyanusu'ndaki ada çıkarma şeritlerinin dikkatli kullanımıyla, Pasifik bölgesinde görev yapan askerleri Amerika Birleşik Devletleri'ne geri götürmek için C-47'ler kullanılmıştır.
Britanya ve İngiliz Milletler Topluluğu hizmetlerinde yaklaşık 2.000 C-47 (Ödünç Verme-Kiralama kapsamında alınan), muhtemelen Douglas Aircraft Company Nakliye Uçağının "DACoTA" kısaltmasından esinlenerek "Dakota" adını almıştır.
C-47 aynı zamanda Avrupa harekât alanında resmî olmayan "aptal kuş" takma adını da kazanmıştır. Diğer kaynaklar bu ismi, daha önce Gooney Bird olarak bilinen uzun kanatlı albatroslara ev sahipliği yapan Midway Adası'na inen ilk uçak olan DC-2'nin askerî versiyonu olan USMC R2D'ye atfediliyordu.
Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetlerinin Stratejik Hava Komutanlığı, C-47'leri 1946'dan 1967'ye kadar hizmette tutmuştur. ABD Hava Kuvvetlerinin 6. Özel Harekat Filosu, 2008'e kadar C-47'yi uçuruyordu.
Bağımsızlıktan önce tüm uçakları ve pilotları Hindistan Hava Kuvvetlerinin bir parçası olan hem Hindistan Hava Kuvvetleri hem de Pakistan Hava Kuvvetleri, I. Hindistan-Pakistan Savaşı'nda savaşan askerlerine malzeme taşımak için C-47'leri kullanmıştır.
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra binlerce ihtiyaç fazlası C-47 sivil havayolu kullanımına dönüştürülmüştür, bazıları 2012'de faaliyette kalmıştır ve özel uçak olarak kullanılmıştır.
Vietnam Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri tarafından çeşitli C-47 varyantları kullanılmıştır; bunlara bazen EC-47N, EC-47P veya EC-47Q olarak adlandırılan "elektrikli aptallar" olarak adlandırılan üç gelişmiş elektronik savaş varyasyonu da dahildir. Ayrıca HC-47'ler, 9. Özel Harekât Filosu tarafından Güney Vietnam ve Laos üzerinde psikolojik savaş operasyonları yürütmek için de kullanılmıştır. Miami Air International, Miami Uluslararası Havaalanı, ticari DC-3'leri / C-47'leri askerî kullanıma dönüştürmek için kullanılan bir USAF askerî deposuydu. Üçüncü dünya havayollarından satın alınan ticari uçaklar olarak gelmişlerdi ve tamamen sökülmüşlerdi, yeniden inşa edilmiş ve yenilenmişlerdir. Uzun menzilli yakıt tankları, yükseltilmiş aviyonikler ve silah montajları ile birlikte kurulmuştur. Çeşitli görevlerde Vietnam'da savaşa gitmek üzere birinci sınıf askerî uçaklar olarak ayrılmışlardır. EC-47'ler aynı zamanda Vietnam, Laos ve Kamboçya Hava Kuvvetleri tarafından da kullanılıyordu. AC-47 Spooky olarak adlandırılan ve genellikle "Sihirli ejderha Puff" lakaplı üç adet 7,62 mm'lik mini top kullanan bir gunship varyasyonu da konuşlandırılmıştır.
DC-3'ün ilk askerî versiyonunda dört mürettebat (pilot, yardımcı pilot, navigatör ve telsiz operatörü) ve gövde iç kısmının yanında 27 asker için koltuk vardı. Yaralıların tahliyesi için donatılmış "Hava Ambulansları" 18 sedye kutusu ve üç kişilik bir sağlık ekibi taşıyabilir; 965 üretildi (Amerika Birleşik Devletleri Donanması için R4D-1 olarak 12 adet dahil).
24 volt elektrik sistemine sahip C-47, R4D-5 olarak adlandırılan USN uçağı dahil 5.254 adet üretildi
Fotoğrafik keşif ve ELINT görevleri için donatılmış C-47A
Havadan Arama Kurtarma için donatılmış C-47A; 1962'de HC-47A yeniden tasarlandı
VIP taşıma rolü için donatılmış C-47A
Çin-Myanmar-Hindistan rotalarını kapsayacak şekilde iki hızlı süperşarjlı (daha iyi irtifa performansı) R-1830-90 motorlarla güçlendirilmiştir, 3.364 adet üretildi
VIP taşıma rolü için donatılmış C-47B
C-47, deniz uçağı olarak olası kullanım için Edo Model 78 şamandıralarla test edildi
C-47, deniz uçağı olarak olası kullanım için Edo Model 78 şamandıralarla test edildi
Motor süperşarjının ikinci hızına (yüksek üfleyici) sahip C-47B savaştan sonra devre dışı bırakıldı veya kaldırıldı
Üç yandan ateşlemeli 0,30 inç (7,62 mm) Minigun makineli tüfeklere sahip gunship uçağı
Elektronik Kalibrasyon ekipmanına sahip C-47D, bunlardan 26'sı 1953'te Hayes tarafından dönüştürüldü; 1962'den önce AC-47D olarak adlandırılmıştı
Test rolleri için değiştirilmiş C-47D
Fotoğrafik keşif ve ELINT görevleri için donatılmış C-47D
Havadan Arama Kurtarma için donatılmış C-47D; 1962'de HC-47D olarak yeniden tasarlandı
VIP taşıma rolü için donatılmış C-47D
27-28 yolcu veya 18-24 çöp kapasiteli değiştirilmiş kargo çeşidi
YC-129 olarak yeniden tasarlandı, USAF tarafından değerlendirilmek üzere Süper DC-3 prototipi daha sonra XR4D-8 olarak USN'e geçti
Amerikan Elçiliği Amerika Birleşik Devletleri Deniz Ataşesi (ALUSNA) ve Askerî Yardım Danışma Grubu (MAAG) misyonlarının desteği için donatılmış C-47H/J'ler
ELINT/ARDF görevi için değiştirilmiş C-47A ve D uçağı, kapsanan radyo bantları açısından N ve P farklılık gösterirken Q, N ve P'de bulunan analog ekipmanı dijital bir paket, yeniden tasarlanmış anten ekipmanı ve yükseltilmiş motorlarla değiştirilmiştir
Özellikle Ekvador'daki görevler için yüksek irtifa çalışmaları için değiştirilmiş bir C-47M
C-47'nin güçlendirilmiş kargo zemini, büyük kargo kapısı ve C-47'nin kaldırma eki olmayan asker taşıma versiyonu. Asker taşıma görevine ayrılmıştı ve eski kargo alanında sıralar halinde düzenlenmiş sabit metal koltuklarda 28 yolcu taşıyabiliyordu; 221 adet üretildi
Mart 1942'de tam açıklıklı yarıklı kanatlara ve sıcak hava ön kenar buz çözme özelliğine sahip modifiye edilmiş bir test ortamı uçağı. 1949'da C-53 standardına dönüştürülerek ihtiyaç fazlası olarak satıldı
C-53'ün kışa uygun ve uzun menzilli Arktik versiyonu, gövdede ekstra yakıt depoları ve göksel navigasyon için ayrı bir navigasyon cihazı astrodome istasyonu; sekiz adet üretildi
Daha büyük iskele tarafı erişim kapısına sahip C-53; 17 adet üretildi
24V DC elektrik sistemine sahip ve gövdenin yanlarına tutturulmuş 28 koltuğu olan C-53C; 159 adet üretildi
Personel taşıma kullanımı için 24 koltuklu havayolu tipi iç mekana sahip C-47B, 16 adet üretildi
VIP rolünde kullanılan yeniden tasarlanmış üç C-117
Hava-deniz kurtarma için dönüştürülmüş bir C-117C
Yüksek irtifa iki hızlı süper şarj cihazlarının yerini tek hızlı süper şarj cihazları aldı, tek yapılı ve C-117'den dönüştürüldü (daha sonraki tüm VC-117B'ler gibi)
USN/USMC R4D-8, 1962'de C-117D'yi yeniden tasarladı
USN/USMC R4D-8L, 1962'de LC-117D'yi yeniden tasarladı
USN/USMC R4D-8T, 1962'de TC-117D'yi yeniden tasarladı
USN R4D-8Z, 1962'de VC-117D'yi yeniden tasarladı
USAF tarafından değerlendirilmek üzere Süper DC-3 prototipi, C-47F'yi yeniden tasarladı ve daha sonra XR4D-8 olarak USN'ye geçti. Wright R-1820 motorları 1425 hp'ye yükseltildi.
C-47 için Kanada Kuvvetleri tanımı (1970 sonrası)
Bir C-47, motorları çıkarılmış ve yeniden düzenlenmiş halde 40 koltuklu bir asker planörü olarak test edildi
C-47'nin USN / USMC versiyonu
Yirmi C-53C USN'ye transfer edildi
C-47'nin 12 voltunun yerini alan C-47A varyantı 24 volt elektrik sistemi; 1962'de yeniden tasarlanan C-47H, 238'i USAF'tan transfer edildi
Antarktika'da kullanım için R4D-5. 1962'de LC-47H yeniden tasarlandı. Bu tür fotoğraflar, R-1830 motor kurulumunda tipik olan alttan asılı motor yağı soğutucularının çıkarıldığını gösteriyor; Görünüşe göre soğuk kutup bölgelerinde buna ihtiyaç duyulmuyor
Özel ECM eğiticisi olarak kullanım için R4D-5. 1962'de EC-47H yeniden tasarlandı
21 yolcu için personel taşıma aracı ve eğitim uçağı olarak kullanılmak üzere R4D-5; 1962'de TC-47H yeniden tasarlandı
Özel bir ASW eğiticisi olarak kullanılmak üzere R4D-5; 1962'de SC-47H yeniden tasarlandı
VIP taşıma olarak kullanım için R4D-5; 1962'de VC-47H yeniden tasarlandı
157 C-47B USN'ye transfer edildi; 1962'de C-47J yeniden tasarlandı
R4D-5 serisinin çeşitleri; 1962'de sırasıyla LC-47J, EC-47J, TC-47J, SC-47J ve VC-47J yeniden tasarlandı
Navigasyon eğitmeni olarak kullanılmak üzere USAF'tan transfer edilen 44 TC-47B; 1962'de TC-47K yeniden tasarlandı
R4D-5 ve R4D-6, uzatılmış gövdeye sahip yeniden üretilmiş uçaklar, değiştirilmiş kanatlar ve yeniden tasarlanmış kuyruk yüzeyleri ile donatılmış Wright R-1820 motorlar; 1962'de C-117D yeniden tasarlandı
Antarktika kullanımı için dönüştürülen R4D-8, 1962'de LC-117D olarak yeniden tasarlandı
R4D-8 mürettebat eğitmeni olarak dönüştürüldü, 1962'de TC-117D olarak yeniden tasarlandı
R4D-8 personel taşıma aracı olarak dönüştürüldü, 1962'de VC-117D olarak yeniden tasarlandı
Güney Afrika Hava Kuvvetleri için iki Pratt & Whitney Canada PT6A-67R turboprop ve gövde uzatmasıyla yeniden donatımı
Uzatılmış gövdeye, güçlendirilmiş yapıya, modern aviyoniklere ve iki Pratt & Whitney Canada PT6A-67R turbopropla desteklenen C-47 dönüşümü
C-47 ve R4D-1 için RAF tanımı
Ödünç kiralama planı kapsamında alınan dokuz C-53 Skytrooper için RAF ataması. RAF Dakota'ların çoğunluğunun aksine, bu uçaklar, C-47'nin geniş kargo kapılarından ve güçlendirilmiş zemininden yoksun, bu nedenle özel asker taşımalarıydı
C-47A için RAF tanımı
C-47B için RAF tanımı
Dakota I uçağının Airspeed tarafından öngörülen dönüşümü. Hiçbiri üretilmedi
Dakota II uçağının Airspeed tarafından öngörülen dönüşümü. Hiçbiri üretilmedi
Dakota III uçağının Airspeed tarafından öngörülen dönüşümü. Hiçbiri üretilmedi
Dakota'nın Rolls-Royce Dart gücüne dönüştürülmesi ve BEA tarafından Vickers Viscount'un hizmetine girmeden önce turboprop motorların kanıtlanması için kullanılmıştır
C-47'ler dünyada 90'dan fazla ülke tarafından kullanılmıştır.
C-47'ler uzun yıllar boyunca Türk Hava Kuvvetleri ve Türk Hava Yolları tarafından kullanılmıştır. Türk Hava Kuvvetleri'nde 1948 yılında kullanılmaya başlayan C-47'ler 1993 yılında kadar hizmet etmiştir. 221, 222, 223, 224 ve 225’inci Filo Komutanlıkları ile Adnan Menderes Hava Meydan İrtibat Kıta Komutanlığı'nda görev yapmışlardır[1] ve 1993 yılında yerlerini CASA CN-235'lere bırakmışlardır. En son C-47'de 1998 yılında emekliye ayrılmıştır.
Çok sayıda C-47, C-117 ve diğer varyantlar müzelerde veya anıtlarda sergileniyor; savaş kuşu olarak işletiliyor; veya hizmette kalıyor.
Haziran 2019'daki D-Day'in 75. yıl dönümü anma töreninin bir parçası olarak, 14 Amerikan C-47'si (Hepsi Bu Kadar Kardeşim; Betsy's Biscuit Bomber; Miss Montana; Spirit of Benovia; D-Day Doll; Boogie Baby; N47E Miss Virginia; ve Whiskey 7) ve Avrupa'dan başka bir 'Dak' grubu, D-Day Günü'nde bu uçaklardan yaklaşık 850'sinin İngiliz Kanalı üzerinden Normandiya'ya kadar izlediği rotayı takip etmiştir.
![]() |
Wikimedia Commons'ta Douglas C-47 ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |