Birinci Harkov Muharebesi | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi | |||||||
![]() Alman Piyadesi ve tankları şehrin Sovyet savunma güçleri ile çarpışırken. | |||||||
| |||||||
Taraflar | |||||||
![]() |
![]() | ||||||
Komutanlar ve liderler | |||||||
![]() |
![]() ![]() |
Birinci Harkov Muharebesi, Barbarossa Harekâtı'nın son safhalarında Güney Ordu Grubu'na bağlı 6. Ordu tarafından Harkiv şehrini ele geçirmek için 20 Ekim 1941'de gerçekleştirilen ve Wilhelm Keitel tarafından adlandırılan taktik bir muharebe.
Kiev Muharebesi'nin hemen ardından Hitler Tayfun Harekâtı için başlama emri vermişti. Merkez Ordular Grubu bu hedef için diğer ordular gruplarından alınan kuvvetlerle takviye edilmişti. Hitler aynı zamanda cephenin kuzeyinde ve güneyinde de harekât emirleri vermişti. Güney Ordular Grubu'na verilen operatif hedefler Stalingrad ve Kafkasya idi. Bu operatif hedefler, öncesinde Don Nehri üzerindeki Voronej'den Rostav'a kadar uzanan bir hatta yerleşmek, ardından taarruza geçmekti.[1] Bu plan dahilinde Güney Ordular Grubu'nun 6. Ordu'su Harkov ve Kursk'u hedef alan taarruzuna 3 Ekim 1941 tarihinde başlamıştır.[2] Alman 6. Ordu'sunun bu taarruzu, aynı zamanda Tayfun Harekâtı'nın en güney kanadından taarruza geçecek olan General Guderian komutasındaki 2. Panzer Ordusu'nun sağ kanadını da örtmüş olacaktı.
Sovyet 38. Ordusuna, şehrin fabrikaları sökülüp doğuya nakledilirken şehri savunması emredildi.
21 Ekim'de bütün fabrika ekipmanları trenlere yüklendi. Aynı günde Almanlar Demiryolu İstasyonunun 11 km yakınına kadar yaklaştılar.
Alman 6. Ordusu 24 Ekim'de şehre Kuzeyden kuşatma harekâtı uygularken, aynısı güneyden 17. Ordu tarafından gerçekleştirildi.
Şehir o gün Alman askerleri tarafından ele geçirilmiş olsa da, çoğu ekipman Sovyet yetkililer tarafından çoktan şehirden götürülmüştü.
Alman Güney Ordular Grubu, esas taarruz çıkış hattı olan Don hattına ulaşamadı. 6. Ordu, daha sonra Kursk üzerine yürüdü ve 3 Kasım 1941 tarihinde[3] kenti almayı başardı. Ancak Kursk'u geçtikten kısa bir mesafe sonra Sovyet savunması tarafından durduruldu. Bu tıkanma, güneye doğru tüm Güney Ordular Grubu'nun ileri hareketini engelledi.