Alkaloid nyaéta sanyawa kimia alami nu ngandung atom nitrogén basa[1]. Ieu ngaran dicokot tina kecap alkali nu nujul ka sakabéh basa anu ngandung nitrogén. Alkaloid dihasilkeun ku rupa-rupa organismeu, kaasup baktéri, fungi, tutuwuhan, jeung sasatoan salaku métabolit sékundér (alkaloid ti hiji organismeu bisa jadi racun pikeun séjén organismeu). Alkaloid ilaharna bisa dimurnikeun tina ékstrak kasar ku cara ékstraksi asam-basa. Aya sababaraha alkaloid anu boga pangaruh farmakologis, ku kituna sok dipaké pikeun natambaan kasakit, obat rékréasional, atawa pikeun ritual kaagamaan/éntéogénik. Pikeun conto nyaéta kokain pikeun anéstétik lokal jeung stimulan, kaféin jeung nikotin salaku stimulan, morfin salaku analgésik, atawa kuinin pikeun ubar antimalaria.
Sacara umum, alkaloid digundukkeun dina tilu kategori utama dumasar asal-usul biogénikna. 'Alkaloid pituin' ditujukeun ka nu ngandung sahanteuna hiji atom nitrogén dina sistem cingcin anu diturunkeun tina asam amino (alkaloid turunan fénilalanin teu diasupkeun kana ieu kategori). Alkaloid nu diturunkeun tina fénilalanin dikategorikeun protoalkaloid. Anapon sésana, kayaning alkaloid stéroidal jeung purin, disebutna pseudoalkaloid.
Alkaloid anu 'hampang' (beurat molekulna leutik) nu tanpa donor beungkeut hidrogén kawas gugus hidroksi biasana cair dina hawa rohangan. Contona nyaéta nikotin, spartéin, koni'in, jeung fénétilamin.
Sipat basa alkaloid gumantung kana pasangan éléktron nganggur dina atom nitrogénna. Salaku basa organik, alkaloid bisa ngabentuk garam mun dihijikeun jeung asam mineral sarupaning asam hidroklorat jeung asam sulfat, atawa asam organik sarupaning asam tartarat atawa asam maléat. Garam nu dihasilkeun biasana leuwih gampang leyur dina cai batan bentuk basa bébasna.
![]() |
Wikimedia Commons mibanda média séjénna nu patali jeung Alkaloid. |
![]() |
Artikel ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan. |