Dublini
Baile Átha Cliath | |
---|---|
Në drejtim të akrepave të orës, nga lart: Ura Samuel Beckett, Trinity College, The Custom House, Dublin Castle, O'Connell Bridge, Qendra e Konventave | |
Nofka(t): The Fair City | |
Parimet: Obedientia Civium Urbis Felicitas 'Bindja e qytetarëve prodhon një qytet të lumtur'. | |
Koordinatat: 53°20′59″N 06°15′37″W / 53.34972°N 6.26028°W | |
Shteti | ![]() |
Provinca | ![]() |
Qarku | Dublin |
Themelimi | E panjohur[2] |
Qeveria | |
• Lloji | Këshilli i Qytetit |
• Selitë | Bashkia e qytetit të Dublinit |
• Kryetari | Alison Gilliland (Lab) |
Sipërfaqja | |
• Kryeqytet | 117,8 km2 (455 sq mi) |
• Sipërfaqe urbane | 318 km2 (123 sq mi) |
Popullsia (2016) | |
• Kryeqytet | 554.554[1] |
• Dendësia | 4.708/km2 (1.219/sq mi) |
• Sipërfaqja urbane | 1.173.179[6] |
• Metro (2020) | 1.417.700[5] |
• Dublini i Madh | 1.904.806[7] |
Emri i banorëve | Dubliner, Dub |
Zona kohore | UTC0 (GMT) |
• Verës (DST) | UTC+1 (IST) |
Eirkodi | D01 to D18, D20, D22, D24 & D6W |
Prefiksi | 01 (+3531) |
GDP | €106 miliardë |
GDP per capita | €79,000 |
Faqja zyrtare | www |
Dublini (Irlandisht: Baile Átha Cliath) është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Irlandës. E vendosur në një gji në bregun lindor, në grykëderdhjen e lumit Liffey, shtrihet në provincën e Leinsterit. Kufizohet në jug nga malet e Dublinit, një pjesë e vargmalit të maleve Wicklow. Ajo ka një popullsi të zonës urbane prej 1,173,179, ndërsa popullsia e Rajonit të Dublinit (tradicionalisht Qarku Dublin) që nga viti 2016 ishte 1,347,359.[8] Popullsia e Zonës së Madhe të Dublinit ishte 1,904,806 për regjistrimin e vitit 2016.[9]
Ekziston një debat arkeologjik në lidhje me saktësisht se ku dhe kur e ka origjinën Dublini, me një vendbanim të krijuar nga Gaelët gjatë ose para shekullit të 7-të e.r., dhe një vendbanim të dytë, Viking, pasues. Ndërsa Mbretëria e vogël e Dublinit, qyteti u rrit dhe u bë vendbanimi kryesor i Irlandës pas pushtimit norman. Qyteti u zgjerua me shpejtësi nga shekulli i 17-të dhe ishte për pak kohë qyteti i dytë më i madh në Perandorinë Britanike pas Akteve të Bashkimit në 1800. Pas pavarësisë në 1922, Dublini u bë kryeqyteti i Shtetit të Lirë Irlandez, i riemërtuar më vonë Irlandë.
Dublini është një qendër bashkëkohore dhe historike për arsimin, artin dhe kulturën, administratën dhe industrinë irlandeze. Që nga viti 2018, qyteti u rendit nga [[Rrjeti i Kërkimit të Qyteteve Botërore të Globalizimit (GaWC) si një qytet global, me një renditje "Alfa minus", që e vendos atë si një nga tridhjetë qytetet më të mira në botë.[10]
Dublini binjakëzohet me katër vende:[11]
Table 2.2 Population of urban areas, 2011 and 2016 [..] 2016 [..] Dublin city & suburbs [..] 1,173,179