Hedum je naselje ili kastel koje je evidentirano za najraniji antički period Srednje Bosne, na solinskom natpisu oznake CIL III, 3198b = CIL III, 10156b = ILJug I, 263, sa tekstom:[1]
Naselje je postojalo 19/20. god. n. e. kada je za vrijeme namjesništva Dolabele bila dovršena cesta koja je do njega dolazila iz Salone, prijestolnice rimske provincije Dalmacije.[3][4]
Poslije Dolabele cesta je produžena do Argentarije.[5] Na Tabuli Peutingeriani je obilježena kao linija Salona – Argentaria. Vodila je trasom Salona (Solin) – Tilurio (Gardun kod Trilja) – Ad Libros (Bukova Gora) – In monte Bulsinio (Privala, Žbanica) – Bistue Vetus (Tomislavgrad) – Ad Matricem (Otinovci kod Kupresa) – Bistue Nova (Bugojno) – Stanecli (Sarajevsko polje) ... Argentaria (Srebrenica).[6] Bila je duga 122 rimskih milja, odnosno dužine 183 km. Dolabela je ovu cestu počeo graditi kao vojničku cestu – via munita - radi kontrole glavnog uporišta Dezitijata Castellum Hedum u blizini Breze, kao i nadzora ostalih usputnih područja u unutrašnjosti provincije. Hedum je postojao i u predrimsko vrijeme, u formi gradinskog naselja.[7]
Osim solinskog natpisa više ne postoji nijedan jedini podatak koji bi se odnosio na ovaj dezitijatski kastel.[6] Za sada se još uvijek nije poznata tačna ubikacija, pa se Hedum locira na više lokacija:
Salmedin Mesihović je iznio teoriju kojom povezuje Hedum sa Desnikom, srednjovjekovnim naseljem u Bosni koji pominje Konstantin Porfirogenet, čija lokacija takođe nije utvrđena. Ako je Hedum nastavilo postojati i u toku antičkog perioda, onda je možda dočekao i naseljavanje Slavena, pa se u ranoj bosanskoj historiji pretvorio u srednjovjekovnu tvrđavu.