Dabog (Dajbog, Dažbog, Daždbog) je slovenski bog koji daje život Zemlji, jer je istovremeno bog Sunca (sunčeve toplote) i kiše koji su najvažniji uslovi za opstanak ljudi. On je istovremeno i bog podzemnog sveta i rodonačelnik Slovena (ljudi). Dabog je prema usamljenom tumačenju Veselina Čajkanovića bio i vrhovni bog Srba.
Pojavljuje se veći broj varijacija njegovog imena, ali se većina naučnika slaže da sva ta imena ukazuju na istog boga.
Smatra se da su od njegovog imena nastali likovi Dabo, Daba i Hromi Daba iz narodnih predanja koja označavaju zle ljude odnosno đavole[1].
Današnje južnoslovensko muško ime Davor poteklo je od Daboga.
Dabogu se pripisuje uloga boga Sunca jer se u mnogim slovenskim prevodima grčkih spisa tokom srednjeg veka ime boga Heliosa (grčki bog Sunca) prevodilo imenom Dabog.
Daboga ne treba strogo tumačiti kao boga Sunca već više kao boga sunčeve toplote koja daje život Zemlji (i samim tim blagostanje), zbog čega mu se pripisuje i da je bog vatre.
Ova uloga proizilazi iz jedne od varijacija njegovog imena (Daždbog).
Čajkanović iz obilja narodnih predanja i verovanja jasno izvlači da se ime Dabog skoro uvek koristi za neko zlo biće, a često i za samog đavola (Dabog se navodi i kao kralj đavola) dolazi do dva moguća zaključka:
Analizirajući njegove osobine u narodnim predanjima (vidi: Izgled Daboga), Čajkanović zaključuje da je on bez sumnje htonsko božanstvo, na osnovu čega ga poistovećuje sa slovenskim bogom mrtvih.
Posmatrajući srpsku narodnu veru, Čajkanović zaključuje da je ona pretežno htonska (Krsna Slava, običaji oko Božića, padanje svetog Nikole i svetog Save u zimu...) što bi moralo da znači da je i vrhovni bog htonsko božanstvo, pa bi to onda morao biti Dabog.
U mnogim spisima se Sloveni nazivaju Dabogovim unucima, što bi značilo da vode poreklo od Daboga, jer je u to doba bilo vrlo retko da unuk upozna dedu i to je izgledalo kao veoma dug vremenski period.
Iz Slova o polku Igorovu:
Dabog je zamišljan kao starac, odeven u medveđu ili neku drugu životinjsku kožu (kako je tada većina bila odevena), sa štapom u ruci kojim pomaže zato što je hrom. Najčešće je u pratnji crnog psa odnosno vuka koji je takođe hrom, a često je i na belom konju.
Ponekad su i on i vuk bili slepi na po jedno oko, zbog poistovećivanja sa bogom Velesom.
Vuk odnosno pas predstavlja njegov prvobitni tj. životinjski oblik koji je nakon prelaska na antropomorfni izgled boga nastavio da postoji zajedno sa novim oblik kao najbliži sluga, a ne retko i kao izaslanik.
Šablon:SSV