Istota szara (substancja szara, łac. substantia grisea) – skupisko ciał komórek nerwowych, wspólnie z substancją białą buduje ośrodkowy układ nerwowy.
Między innymi z uwagi na obecność ciałek Nissla (tigroidu), przybiera na przekroju nieutrwalonego preparatu barwę szaroróżową.
W mózgowiu istota szara znajduje się na powierzchni mózgu i móżdżku tworząc tzw. korę (łac. cortex): korę mózgu i korę móżdżku, oraz w leżących w głębi mózgowia, otoczonych substancją białą skupiskach zwanych jądrami (łac. nuclei nervosi); są to m.in. jądra wzgórza, jądra podstawy, a także jądra pnia mózgu.
Substancja szara w rdzeniu kręgowym jest położona wewnątrz substancji białej i w przekroju poprzecznym tworzy charakterystyczny kształt litery H. Jej ramiona noszą nazwę rogów przednich, tylnych oraz występujących tylko w odcinku piersiowym rogów bocznych.