powiat | |
Państwo | |
---|---|
Prowincja | |
Rejencja | |
Siedziba | |
Powierzchnia |
890 km² |
Populacja (1938) • liczba ludności |
|
• gęstość |
45 os./km² |
Szczegółowy podział administracyjny | |
Liczba gmin |
59 |
Liczba obszarów dworskich |
4 |
Położenie na mapie![]() |
Netzekreis (pol. powiat notecki) – dawny powiat niemiecki z siedzibą władz w Trzciance (niem. Schönlanke), istniejący w latach 1919–1945 i należący do rejencji pilskiej w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska. Teren dawnego powiatu znajduje się obecnie w Polsce, w województwie wielkopolskim.
W 1772, po I rozbiorze Polski, Obwód Nadnotecki stał się częścią Królestwa Prus. W latach 1807–1815 teren ten należał do Księstwa Warszawskiego, a od 1815 do pruskiej Prowincji Poznańskiej. Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego, położone na południe od Noteci części powiatów chodzieskiego, czarnkowskiego i wieleńskiego wraz ze stolicami przypadły Polsce (która objęła je z dniem 10 stycznia 1920) włączono do czarnkowskiego[1].
Pozostawione przy Niemczech części powiatów od 2 sierpnia 1919 zostały podporządkowane tymczasowemu zarządowi powiatowemu w Trzciance (niem. Schönlanke):
20 listopada 1919 obszary te podporządkowano prowizorycznej rejencji w Pile, a 15 grudnia 1919 utworzono z nich powiat notecki (niem. Netzekreis) z siedzibą w Trzciance, który w 1922 wszedł w skład wszedł w skład prowincji Grenzmark Posen – Westpreussen.
Obowiązki landrata przyjął od 16 września 1919 asesor rządowy, dr Freiherr Horst von Cornberg, najpierw zastępczo, a od 25 listopada 1919 pełnoprawnie. Pod względem powierzchni (986,71 km²) powiat zajmował trzecie miejsce w ramach Marchii Granicznej. W jego obrębie zamieszkiwało: 41.326 mieszkańców w 1919 (trzecie miejsce), a 38.109 w 1922 (piąte miejsce)[2]. 1 października 1938 prowincję tą zniesiono, a powiat notecki wszedł w skład prowincji Pomorze, pozostając jednocześnie w granicach rejencji pilskiej.
Oprócz Trzcianki powiat obejmował Krzyż (od 1936 miasto) i Wieleń Północny (główna część miasta przypadła Polsce) oraz 57 gmin jednostkowych i 4 obszary dworskie. Po przejęciu terytorium przez Polskę w 1945 roku, powiat Netzekreis przekształcono w powiat trzcianecki, który przetrwał do 1975 roku (w latach 1946–1958 pod nazwą powiat pilski)[3][4][5].