Newt Gingrich | |||
![]() | |||
Fødd | 17. juni 1943 (81 år) Harrisburg, UPMC Pinnacle Harrisburg | ||
---|---|---|---|
Statsborgar av | USA | ||
Parti | Det republikanske partiet i USA | ||
Yrke | politikar, romanforfattar, skribent, lærar, historikar | ||
Institusjonar | The Washington Times University of West Georgia American Solutions for Winning the Future | ||
Utdanna ved | Emory University Tulane University Baker High School Tulane University Baker High School Tulane University School of Liberal Arts Georgia College & State University | ||
Ektefelle | Callista Gingrich, Marianne Ginther | ||
Alle verv |
|
Newt Gingrich (fødd 17. juni 1943) er ein tidlegare amerikansk politikar i Sambandsstatane. Han var leiar (engelsk speaker) av Representanthuset frå 1995 til 1999. Gingrich representerte republikanarane.
Gingrich vart vald inn i Kongressen i 1978 i eit distrikt sør i delstaten Georgia. Han vart gjenvald ti gonger, dei fleste gongene utan særleg motstand.
Då Dick Cheney vart utnemnd til forsvarsminister i 1989 overtok Gingrich embetet som nestleiar (minortiy whip) for den republikanske minoriteten.
Før valet i 1994 kom Gingrich med ein «Kontrakt med Amerika». I kontrakten lovde Gingrich mellom anna å reformere velferdssystemet, ei ny og hard linje mot kriminalitet og balanserte statsbudsjett. Kontrakten vart ein suksess, og republikanarane vann fleirtalet i Representantane sitt hus for fyrste gong sidan 1954.
Den 4. januar 1995 overtok Gingrich som leiar av huset. Mange av punkta i kontrakten vart vedtekne, trass sterk kritikk frå president Bill Clinton og demokratane. Resten av presidentperioden til Clinton vart svært vanskeleg for regjeringa, då den republikanske majoriteten i både huset og senatet blokkerte mange budsjettforslag.
Valet i 1998 var skuffande for republikanarane. Gingrich hadde før valet gått hardt ut mot Clinton på grunn av den såkalla Lewinsky-skandalen, og dei fleste trudde på eit republikansk valskred. Då republikanarane faktisk tapte fem sete, vart presset mot Gingrich stort. Han valde difor å trekkje seg både frå stillinga som leiar og frå setet i Representantane sitt hus.