Erik Nord | |
Statsborgarskap | Noreg |
Fødd | 16. oktober 1780 Eid |
Død |
18. september 1858 (77 år) |
Yrke | politikar, handelsmannn |
Språk | norsk |
Erik Olsson Nord (16. oktober 1780–18. september 1858) var ein norsk smed, urmakar, gardbrukar og stortingsmann frå Eid i Nordfjord. Han representerte Nordre Bergenhus amt på Stortinget i 1814 og 1833. Nord var ein vidkjend urmakar i samtida.
Nord var son til ein gardbrukar og byggmeister i Eid. Sjølv vart han kjend som ein dugande smed og klokkemakar. Før han vart konfirmert laga han ei stoveklokke som han gav til soknepresten i bygda. Seinare laga han eit ur med mange visarar, eine visaren trong eit år på å gå rundt.
I 1801 var Nord i militærteneste i garnisonen i Bergen. Han lærte då mykje av regimentssmeden. Her kom han i kontakt med eit miljø som målbar tankar om nasjonalt sjølvstende. Frå 1808 pakta Nord garden Løkja i Eid. Seinare arbeidde han i to år som børsesmed i Bergen, hos regimentssmed Larsen. Mot slutten av krigsåra arbeidde han som korpssmed i Nordfjord, arbeidde då også i våpensmier i Selje, samt i Volda på Sunnmøre. Han tak avskjed som korpssmed i 1814.
Den 23. september 1814 var Nord ein av dei som vart peika ut til å representere Nordre Bergenhus amt på det 1. overordentlege storting. Valet fann stad på garden Vange i Vik i Sogn. Stortingsmann Nord var med i forhandlingsnemnda og den 25 mann sterke delegasjonen som møtte kong Kristian Fredrik på Bygdøy, for der å take mot fråsegna der kongen sa frå seg makta over Noreg.
I slutten av november 1814 var Nord med i ein sju mann sterk deputasjon som Stortinget sende til Stockholm for å møte kongen over Sverige og Noreg, for der å få godkjend grunnlova av 4. november 1814. Wilhelm F.K. Christie leia deputasjonen. Midt i desember månad var dei i gjestebod på Stockholm slott, og dagen etter vart grunnlova overlevert kongen. I samband med audiensen fekk Nord ein gulldåse, samt ein medalje i eit kjede. Både på Stortinget og i Stockholm gjekk han kledd i si nasjonaldrakt; «hvit vadmelstørie med grønne, taggede kanter og sølvknapper, sort vest, sorte knæbukser med sølvspendær og knapper ved knærne, spraglete strømper og sølvspændte sko».
Nord kjøpte handelsstaden Bryggja i ytre Nordfjord i 1818. Dei 400 spesidalarane han trong til kjøpet skal han ha fått låne av kong Karl Johan. Styringa av handelen overlet han til ein annan, sjølv dreiv med sitt handverk.
I 1833 vart Nord vald til stortingsmann på ny, han var då medlem av konstitusjonskomiteen og Lagtinget.
På sine eldre dagar flytta Nord til Ålesund, der ein son budde. Han døydde i Ålesund i 1858.