Zwarte thee is thee gemaakt van de bladeren van de theeplant (Camellia sinensis). Deze variant is gemaakt door middel van zwaardere oxidatie dan de witte, groene, en oolong-variëteiten. Het is in het algemeen sterker in smaak en bevat meer cafeïne dan lichter geoxideerde thee.
In het Chinees en China omringende landen wordt zwarte thee rode thee genoemd (紅茶, Mandarijn hóngchá, Japans kōcha), een beschrijving van de kleur van de vloeistof. In het Chinees wordt met zwarte thee post-gefermenteerde thee bedoeld (zoals pu-erthee). In de westerse wereld verwijst zwarte thee naar de kleur van de geoxideerde blaadjes. Rode thee verwijst in het Westen gewoonlijk naar de Zuid-Afrikaanse rooibos-thee.
Groene thee verliest gewoonlijk zijn smaak na een jaar, maar zwarte thee behoudt zijn smaak gedurende meerdere jaren (meer dan vijftig jaar in het speciale geval van pu-erthee. Het is daarom lang een handelsartikel geweest, en samengeperste blokken zwarte thee hebben zelfs gediend als een vorm van geld in Mongolië, Tibet en Siberië tot in de 19e eeuw. Zwarte thee was oorspronkelijk als enige soort thee in de westerse cultuur bekend; hoewel groene thee meer gebruikt wordt, vormt zwarte thee nog meer dan 90 percent van de theeverkoop in het westen.
De term 'zwarte thee' wordt in Engeland ook gebruikt om een kop thee zonder melk aan te duiden, omdat het toevoegen van melk daar een vast gebruik is.
In China, maar ook in India en sommige andere gebieden, wordt ongemengde zwarte thee vaak genoemd naar de (oorspronkelijke) streek van productie. Enkele soorten zijn:
Indiase en ceylonthee worden meestal genoemd naar het gebied van oorsprong (Darjeeling, Assam, Ceylon etc.) en verder naar landgoed en klasse voor kwaliteitsbladeren (bijvoorbeeld "Darjeeling Lingia FTGFOP1").
In ceylonthee uit Sri Lanka zijn deze klassenamen een aanduiding van de grootte en/of van hoe de thee eruitziet. Het is echter geen aanduiding voor de kwaliteit. Er is mogelijk een gebrek aan uniformiteit in de klassen die door de markt gebruikt worden, wat het vrij moeilijk maakt om ze correct en accuraat te beschrijven.
Ceylonthee kan in twee groepen worden onderverdeeld:
Er wordt een klein aantal theesoorten van planttoppen of bloemen gemaakt. Daaronder zijn de bloemige orange pekoe (FOP) en de bloemige gebroken orange pekoe (FBOP)). Deze zijn veel kostbaarder dan de fabrieksmatig verwerkte soorten omdat de toppen met de hand geplukt en gesorteerd moeten worden.
Alle typen worden als 'enkele' soorten verkocht of als blend. Blendnamen zijn meestal algemener, zoals "assamthee".
Vervalsing is een serieus probleem bij de wereldtheehandel: de hoeveelheid thee die jaarlijks als darjeeling wordt verkocht is vele malen groter dan de jaarlijkse theeproductie in Darjeeling. Deze wordt geschat op 11.000 ton.