Leuven (Frans: Louvain, Duits: Löwen) is een stad en gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant. Ze is de centraal gelegen hoofdstad van deze provincie en tevens de hoofdplaats van het bestuurlijke en gerechtelijke arrondissement Leuven. Leuven heeft een oppervlakte van 5663 ha, telt ruim 95.000 inwoners en ligt aan de Dijle.
Leuven is onder meer bekend als de vestigingsplaats van de Katholieke Universiteit Leuven, de oudste universiteit in de Lage Landen, de multinational Anheuser-Busch InBev (historisch Brouwerij Artois, naderhand ook nog Interbrew en InBev geheten), de Boerenbond en het universitair ziekenhuis Gasthuisberg.
Vanwege de eeuwenlange aanwezigheid van zowel de brouwerij Artois als het studentenleven wordt Leuven ook wel de bierhoofdstad van Vlaanderen/België genoemd.
Het toponiem Leuven wordt voor het eerst teruggevonden in het jaar 884 als Luvanium in de Annales Vedastini. De naam klimt op tot de prehistorische taal die in de regio gesproken werd vóór de germanisering (2e eeuw v.Chr.). In aansluiting bij Caesar mag men deze taal 'Belgisch' noemen. In het 'Belgisch' werden nederzettingsnamen doorgaans met behulp van het suffix -iom, afgeleid van persoonsnamen. Leuven is daarvan een mooi voorbeeld. De naam klimt op tot Lubaniom, hetgeen afgeleid is van de persoonsnaam Lubanios die betekent "de geliefde". Deze is op zijn beurt afgeleid van de indo-europese wortel leubh-, "liefhebben". Een andere bron zegt echter dat Leuven nederzetting bij het lieflijke water betekent.