Oldehove Sint-Vituskerk | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Oldehoofsterkerkhof 1 (2009)
| ||||
Plaats | Leeuwarden | |||
Gewijd aan | Sint-Vitus | |||
Coördinaten | 53° 12′ NB, 5° 47′ OL | |||
Monumentale status | rijksmonument | |||
Monumentnummer | 24331 | |||
Detailkaart | ||||
Afbeeldingen | ||||
![]() | ||||
De Oldehove in 2014
| ||||
Lijst van rijksmonumenten in Leeuwarden | ||||
|
De Oldehove (Fries: Aldehou, [’ɔ:dəhɔ.ṷ]?) is een vrijstaande kerktoren in Leeuwarden in de Nederlandse provincie Friesland. De toren staat in de binnenstad in de buurt Oldehove. Naast de toren stond vroeger de Sint-Vituskathedraal. De kerktoren is een rijksmonument.[1] Aan de noordzijde staat Tresoar en Historisch Centrum Leeuwarden (het archief van de gemeente Leeuwarden).
|
Rond 1000[2] stond er op de plaats van de Oldehove een kerkje, deze kerk werd rond 1100 vergroot. In de 13e eeuw zou dit kerkje vervangen worden door een grotere kerk die opgetrokken was uit kloostermoppen, maar enkel een fundering kon er aangelegd worden.[3]
Na 1435 werd er een driebeukige Sint-Vituskerk gebouwd.[3]
Op 28 mei 1529 werd de opdracht gegeven om een brede toren te bouwen om het mogelijk te maken een hoge toren te bouwen. Toen de toren nog maar tien meter hoog was begon deze reeds te verzakken.[3]
In september 1576 stortte de kerk als gevolg van een storm in.[3] In 1595 werd het kerkgebouw afgebroken en resteerde alleen nog de vrijstaande torenromp.[1] Het kerkgebouw is volledig gesloopt in 1706.
In de toren hangen drie luidklokken. Twee, nog in gebruik zijnde (gekrukte) luidklokken boven in de toren. En één klok (zonder klepel) op de begane grond. De luidklokken boven in de toren zijn in 1633 en 1636 gegoten door de gieters Hans Falck en Jacob Noteman. De disposities zijn Gis-0 en Cis-1. De grootste klok is met ca. 5500 kg de zwaarste klok van de provincie Friesland. De kleine klok weegt ongeveer 2100 kg. De klok beneden is gegoten in 1541 door Cornelis Waghenens met de dispositie Ais-0. Oorspronkelijk hing deze klok in de in 1884 afgebroken Nieuwetoren. Sinds 1915 hangt de klok in de Oldehove.[4][5]
Op de eerste verdieping vindt men een torenuurwerk. Gemaakt in 1911 te Amsterdam. Het bijzondere aan dit uurwerk is dat het nog wekelijks wordt opgewonden. In de meeste kerktorens gaat dit elektrisch. Door middel van een hamer, die wordt aangedreven door het uurwerk, wordt er ieder halfuur op de klokken geslagen.