Gemeente in Duitsland ![]() | |||
---|---|---|---|
Situering | |||
Deelstaat | ![]() | ||
Landkreis | Wesermarsch | ||
Coördinaten | 53° 21′ NB, 08° 14′ OL | ||
Algemeen | |||
Oppervlakte | 94,05 km² | ||
Inwoners (31-12-2020[1]) |
5.860 (62 inw./km²) | ||
Hoogte | 5 m | ||
Burgemeester | Henning Kaars (UWG) | ||
Overig | |||
Postcode | 26349 | ||
Netnummers | 04454, 04455, 04480 | ||
Kenteken | BRA | ||
Gemeentenr. | 03 4 61 005 | ||
Website | www.gemeinde-jade.de | ||
Locatie van Jade in Wesermarsch | |||
![]() | |||
|
Jade is een gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen, gelegen in het landkreis Wesermarsch aan de rivier de Jade. De gemeente telt 5.860 inwoners.[1] Nagenoeg alle christenen in de gemeente zijn evangelisch-luthers.
De belangrijkste dorpen in de gemeente Jade zijn:
De gemeente Jade ligt aan de zuid- en zuidoostkust van de Jadeboezem. Het, voor de scheepvaart onbruikbare, riviertje de Jade stroomt er van zuid naar noord dwars doorheen. Het landschap bestaat uit vlak, meestal als weiland gebruikt, polderland. In het zuidwesten van de gemeente komen, evenals in het naburige Ammerland, nog perceelafscheidingen d.m.v. de traditionele houtwallen i.p.v. door sloten of prikkeldraadhekken voor.
Buurgemeentes van Jade zijn:
De dichtstbijzijnde grote stad is Oldenburg, circa 25 km zuidwaarts.
Door het noorden van de gemeente loopt de Bundesstraße 437 van Varel naar Rodenkirchen, gemeente Stadland, en vandaar verder oostwaarts, door de Wesertunnel naar de Autobahn A27 Bremerhaven - Bremen.
Door het westen van de gemeente loopt de Autobahn A29 Wilhelmshaven - Oldenburg. Van afrit 10 van deze snelweg rijdt men slechts in enkele kilometers naar Jaderberg.
Sedert juni 2020 is er in de gemeente, en wel te Jaderberg, weer een treinaansluiting: Station Jaderberg aan de spoorlijn Oldenburg - Wilhelmshaven. Van Jaderberg rijden beperkt bussen naar de andere dorpen in de gemeente en weer terug; dit zijn overwegend scholierenlijnen (1 rit 's morgens vroeg en enkele ritten in de middag na het uitgaan van de scholen).
De belangrijkste pijler van de economie in deze typische plattelandsgemeente is de veeteelt, met name de melkveehouderij. De werkgelegenheid hierin loopt sedert 1970 terug, wat een daling van het bevolkingscijfer tot gevolg had. Een en ander wordt gecompenseerd door een toenemend toerisme. Andere bedrijfstakken zijn van ondergeschikt belang.
In de gemeente, met name te Jaderberg, zijn na 1990 woonwijken gebouwd, waar woonforensen met een werkkring in omliggende steden zich hebben gevestigd.
Het dorp Jade wordt in de 11e eeuw voor het eerst in een document vermeld. Het gemeentewapen stelt de deur van een zijl (spuisluis) voor; veel dorpen in de gehele streek zijn tussen 1400 en 1800 rondom zo'n sluis ontstaan. In 1401 werd door Diederik, de graaf van Oldenburg, als defensief steunpunt tegen de Oostfriezen, het kasteel Vri-Jade gebouwd. In 1426 werd dit al weer verwoest. Diederiks zoon en opvolger, Gerhard de Moedige, liet het kasteel weer opbouwen; hij gebruikte het mede als uitvalsbasis voor plundertochten. In 1488 lieten de Bremers de roofridderburcht opnieuw verwoesten. Van dit kasteel is niets bewaard gebleven. Zie verder: Landkreis Friesland.
De gemeente kreeg in 1867 aansluiting op het spoorwegnet. In de Tweede Wereldoorlog, die in de gemeente slechts weinig schade tot gevolg had, bestond aan de kust bij Schweiburg een grote, deels in een bunker gebouwde, batterij luchtafweergeschut. De installaties hiervan zijn na de bevrijding vernietigd. Schweiburg was tot begin 1974 een aparte gemeente, en werd bij de gemeentelijke herindeling van dat jaar bij Jade gevoegd.
Sedert 2001 bestaat een jumelage met Bakonynána in Hongarije.