Volgens de herziene vierde editie van de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV-TR), moet voor de diagnose schizofrenie aan drie criteria worden voldaan:[1]
Kenmerkende symptomen: Twee of meer van de volgende symptomen, die elk een maand lang gedurende een groot deel van de tijd aanwezig zijn (of gedurende minder dan een maand indien de symptomen door behandeling afnemen).
Ernstig chaotisch gedrag (bijv. zich ongepast kleden, veel huilen) of katatoon gedrag.
Negatieve symptomen: afgevlakt affect (gebrek aan of afname van emotionele reacties), alogie (spraakarmoede) of avolitie (gebrek aan of afname van motivatie).
Als de wanen bizar zijn, of als de hallucinaties bestaan uit één stem die doorlopend commentaar op de handelingen van de patiënt geeft of uit twee of meer stemmen die met elkaar in gesprek zijn, is dit ene symptoom voldoende. Aan het criterium van onsamenhangende spraak wordt alleen voldaan als de spraak zo onsamenhangend is dat de communicatie ernstig gehinderd wordt.
Sociaal of beroepsmatig slecht functioneren: gedurende een aanzienlijk deel van de tijd sinds het begin van de stoornis staan een of meer terreinen van functioneren (zoals werk, persoonlijke relaties of zelfverzorging) duidelijk op een lager niveau dan voor het begin.
Duur: doorlopende verschijnselen van de stoornis gedurende minimaal zes maanden. Deze periode van zes maanden moet minimaal één maand met symptomen bevatten (of minder bij succesvolle behandeling).
Bij verschijnselen van de stoornis gedurende meer dan één maand maar minder dan zes maanden wordt de diagnose schizofreniforme stoornis gesteld.[1] Psychotische symptomen die minder dan een maand aanhouden, krijgen de diagnose korte psychotische stoornis en diverse andere stoornissen kunnen worden geschaard onder de noemer psychotische stoornis niet anderszins omschreven. De diagnose schizofrenie kan niet worden gesteld als er sprake is van duidelijke symptomen van een stemmingsstoornis (hoewel in dit geval wel kan worden gesproken van een schizoaffectieve stoornis) of van een pervasieve ontwikkelingsstoornis, tenzij in dit laatste geval ook sprake is van duidelijke wanen of hallucinaties of als de symptomen een direct fysiologisch gevolg zijn van een algemene medische aandoening of het gebruik van bepaalde stoffen zoals drugs of geneesmiddelen.
↑ abAmerican Psychiatric Association (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-IV. American Psychiatric Publishing, Inc., Washington, DC, "Schizophrenia". ISBN 0-89042-024-6. Geraadpleegd op 4 juli 2008.