Een ensemble is een architectonisch en stedenbouwkundig geordend geheel van meerdere objecten. De waarde ervan wordt bepaald door de samenhang van de objecten: de ensemblewaarde.
Een aantal kenmerken die een geheel tot een ensemble maken:
Een rijksmonument tezamen met cultuurgoederen kan worden aangewezen als ensemble, indien het geheel van rijksmonument en de cultuurgoederen in onderlinge samenhang van bijzondere cultuurhistorische, architectuurhistorische of wetenschappelijke betekenis is. Dit is vastgelegd in de Erfgoedwet van 2017.
De ensemblewaarde omschrijft de waarde van een monument en de meerwaarde door de samenhang van objecten in de omgeving of de samenhang met het interieur.