Een autoclaaf is een afgesloten drukvat waarin de druk dient om een proces te starten, beïnvloeden of stoppen. Vaak bevat een autoclaaf een hoeveelheid vloeistof waarmee door verwarming een hoge druk wordt opgewekt door de verdamping van die vloeistof. Zo'n autoclaaf wordt papiniaanse pot genoemd, naar de Franse uitvinder Denis Papin (1647-1712). Uitgeweken naar Engeland demonstreerde hij in 1681 dat het onder hoge druk koken van de botten van een konijn een zeer goede gelatine gaf. Ook andere autoclaven gebruiken vaak een hoge temperatuur.
Er zijn een aantal toepassingen in de techniek:
Verder zijn er in de procestechniek talloze toepassingen waar een combinatie van hoge druk én hoge temperatuur gebruikt wordt om reacties tot stand te brengen. Voorbeelden zijn: