Met een amine kan in de chemie zowel een atoomgroep als een stof bedoeld worden. [bron?]
![]() |
![]() |
![]() |
Een amine is een functionele groep bestaande uit een stikstofatoom met daaraan gebonden drie koolstof- en/of waterstofatomen. Afhankelijk van het aantal koolstofatomen spreekt men van een:
Dit wordt genoteerd als alkyl(a)-alkyl(b)-alkyl(c)-amine (tertiair amine), analoog wordt secundair amine genoteerd als alkyl(a)-alkyl(b)-amine en primair amine als alkyl-amine.
Er wordt ook gesproken over eenwaardige (1 aminofunctie, bijvoorbeeld 2-butylamine), tweewaardige (2 aminofuncties op 2 verschillende C-atomen, bijvoorbeeld diaminoethaan) en driewaardige aminen (3 aminofuncties op 3 verschillende C-atomen, bijvoorbeeld 1,2,3-triaminopropaan).
Net als bij de alkanolen zijn diamines met de aminogroepen aan hetzelfde koolstofatoom meestal niet stabiel.
Een organische chemische verbinding met een aminogroep wordt ook amine genoemd.
Aminen lijken in structuur op ammoniak, NH3; het stikstofatoom en de gebonden groepen vormen een driehoekige piramide. Stikstof draagt immers een vrij elektronenpaar, dat relatief meer ruimte inneemt dan de waterstoffen, waardoor er sp3-hybridisatie optreedt. Het vrij elektronenpaar op stikstof kan in de meeste gevallen doorklappen, de zogenaamde stikstofinversie.
Niet alleen de structuur van aminen lijkt op ammoniak. Ook de eigenschappen van aminen en ammoniak zijn vergelijkbaar. Net als ammoniak kunnen Amine-verbindingen waterstofbruggen doneren, en accepteren. Ze zijn ook basisch: ze kunnen, net als ammoniak, een extra H+-kation opnemen en daarmee samen een positief geladen groep vormen. Zo'n geladen groep kan alleen nog sterke waterstofbruggen doneren, niet meer accepteren.
Aminen hebben een sterke, onaangename geur (ammoniak, rotte vis).
De eenvoudigste amine is methylamine. De eenvoudigste aromatische amine is aniline. Aniline wordt gebruikt bij de productie van kleurstoffen en geneesmiddelen.