Perdana Menteri Pertama Dinasti Joseon | |
---|---|
Nama Korea | |
Hangul | 정도전 |
Hanja | 鄭道傳 |
Perumian Semakan | Jeong Dojeon |
McCune–Reischauer | Chŏng Tojŏn |
Nama pena | |
Hangul | 삼봉 |
Hanja | 三峰 |
Perumian Semakan | Sambong |
McCune–Reischauer | Sambong |
Nama sopan | |
Hangul | 종지 |
Hanja | 宗之 |
Perumian Semakan | Jongji |
McCune–Reischauer | Chongji |
Nama anumerta | |
Hangul | 문헌 |
Hanja | 文憲 |
Perumian Semakan | Muheon |
McCune–Reischauer | Munhŏn |
Jeong Dojeon (Korea : 정도전, Hanja : 鄭 道 傳, 1342 - 6 Oktober 1398), yang juga dikenali dengan nama pena Sambong (Korea : 삼봉), ialah seorang pegawai sarjana Korea yang terkenal semasa akhir zaman Goryeo hingga awal zaman Joseon. Beliau berkhidmat sebagai Perdana Menteri Pertama (atau Ketua Pegawai Negara) Joseon, dari 1392 hingga 1398 apabila beliau dibunuh oleh Yi Bang-won, anak kelima Yi Seong-gye, pengasas dinasti Joseon. Jeong Dojeon ialah penasihat kepada Yi Seong-gye dan juga arkitek utama dasar dinasti Joseon, meletakkan kerangka ideologi, institusi, dan undang-undang kerajaan yang akan memerintah selama lima abad selepasnya.[1]
Jeong Dojeon dilahirkan dari keluarga bangsawan di Yeongju, kini Korea Selatan. Keluarganya telah muncul dari status kebanyakan empat generasi sebelumnya, dan perlahan-lahan menaiki tangga perkhidmatan kerajaan. Ayahnya adalah yang pertama dalam keluarga beliau yang mendapatkan jawatan yang tinggi. Walaupun semua kesukarannya, beliau menjadi pelajar Yi Je-hyeon dan bersama pemikir terkemuka masa itu, seperti Jeong Mong-ju, kecerdasannya yang tajam mula mempengaruhi politik Korea.
Hubungan Jeong Dojeon dengan Yi Seong-gye dan pengasasan Joseon adalah sangat dekat. Dia dikatakan telah membandingkan hubungannya dengan Yi Seong-gye, yang antara Zhang Liang dan Maharaja Gaozu dari Han. Gagasan politik Jeong Dojeon mempunyai kesan yang berpanjangan terhadap politik dan undang-undang Dinasti Joseon. Kedua-duanya mula berkenalan pada 1383, ketika Jeong Dojeon mengunjungi Yi Seong-gye di tempatnya di wilayah Hamgyong. Setelah Yi Seong-gye ( Taejo Joseon ) mendirikan Joseon pada bulan Julai 1392, baginda telah melantik Jeong Dojeon ke jawatan awam dan tentera yang paling tinggi sekaligus, memberikan kepercayaan kepadanya dengan segala kuasa yang diperlukan untuk menubuhkan dinasti baru. Memutuskan semua dasar dari hal ehwal ketenteraan, diplomasi, dan pendidikan, beliau meletakkan asas sistem politik dan undang-undang cukai Joseon, menggantikan Buddhisme dengan Konfusianisme sebagai agama negara, memindahkan ibu kota dari Gaeseong ke Hanyang (sekarang Seoul), mengubah politik kerajaan sistem dari feudalisme ke birokrasi yang sangat berpusat, dan menulis kod undang-undang yang akhirnya menjadi perlembagaan Joseon. Beliau juga memutuskan nama setiap istana, lapan wilayah, dan daerah di ibu kota. Beliau juga berusaha untuk membebaskan ramai hamba dan mengubah dasar tanah.
Setelah Joseon ditubuhkan pada Julai 1392, Jeong Dojeon segera berselisih dengan Yi Bang-won atas persoalan pemilihan putera mahkota, pengganti masa depan kepada Yi Seong-gye (Taejo dari Joseon). Daripada semua putera, Yi Bang-won memberikan sumbangan yang paling banyak kepada bapanya untuk berkuasa dan dijangka dilantik sebagai putera mahkota walaupun beliau putera kelima Taejo. Bagaimanapun, Jeong Dojeon memujuk Taejo untuk melantik putera kelapannya Yi Bang-seok kakanda Yi Bang-won) sebagai putera mahkota. Konflik mereka timbul kerana Jeong Dojeon menyaksikan Joseon sebagai kerajaan yang dipimpin oleh para menteri manakala raja itu adalah tokoh simbolik, sedangkan Yi Bang-won ingin mewujudkan monarki mutlak yang diperintah secara langsung oleh raja. Kedua-dua pihak sedar tentang permusuhan yang hebat dan bersedia untuk mula menyerang. Selepas kematian Permaisuri Sindeok secara tiba-tiba pada tahun 1398, sementara Raja Taejo masih berkabung untuknya (isteri dan ibunda Yi Bang-seok), Yi Bang-won memulakan langkah dahulu dengan menyerang istana dan membunuh Jeong Dojeon dan penyokongnya dan juga dua anak lelaki Permaisuri Sindeok termasuk putera mahkota, dalam rampasan kuasa yang dikenali sebagai Perbalahan Pertama yang Putera. Taejo, yang tidak sanggup melihat anak-anaknya dan menteri-menteri kegemarannya dibunuh oleh pasukan Yi Bang-won, menuruni takhta dengan perasaan yang meluat dan marah dengan Yi Bang-won walaupun setelah Yi Bang-won menjadi raja ketiga Joseon, Taejong.
Untuk sebahagian besar sejarah Joseon, Jeong Dojeon telah diabaikan walaupun sumbangannya besar terhadap pengasasannya. Beliau akhirnya dipulihkan pada tahun 1865 sebagai pengiktirafan peranannya dalam merancang Gyeongbokgung (istana utama). Sebelum itu, Raja Jeongjo menerbitkan koleksi tulisan Jeong Dojeon pada tahun 1791. Rakan dan juga saingan Jeong Dojeon, Jeong Mong-ju, yang dibunuh oleh Yi Bang-won untuk kekal setia kepada Dinasti Goryeo, dihormati oleh Yi Bang-won selepas kematiannya dan diingati sebagai simbol kesetiaan sepanjang Dinasti Joseon meskipun beliau musuh yang paling ketat.
Jeong Dojeon adalah penentang utama Buddhisme pada akhir zaman Goryeo. Dia seorang pelajar pemikiran Zhu Xi. Menggunakan falsafah Neo-Konfucianisme aliran Cheng-Zhu sebagai dasar polemik anti-Buddha, beliau mengkritik Buddhisme dalam beberapa risalah sebagai korup dalam amalannya, dan nihilistik dan antinomian dalam doktrinnya. Yang paling terkenal dalam karya-karya ini adalah Bulssi Japbyeon ("Pelbagai Kritik Terhadap Agama Buddha"). Beliau adalah ahli pengasas Sungkyunkwan, akademi Konfusian diraja, dan salah seorang ahli fakulti awalnya.
Jeong Dojeon adalah antara sarjana Korea pertama yang merujuk kepada pemikirannya sebagai Silhak, atau "pembelajaran amali." Walau bagaimanapun, beliau biasanya tidak dikira di antara ahli-ahli tradisi silhak, yang muncul kemudian di zaman Joseon.
Selepas kematiannya, beliau telah dikritik sebagai pengkhianat dinasti Goryeo dan seorang ahli politik yang tamak yang cuba mengambil alih kuasa raja. Untuk 300 tahun yang selepas kematiannya, beliau telah dianggap sebagai penjahat yang khianat. Sebagai contoh, Song Siyeol, ahli falsafah yang paling terkenal di abad ke-15 dinasti Joseon, selalu memasukkan perkataan "berbahaya" apabila beliau menyebut tentang Jeong Dojeon.[2] Yi Ik, juga seorang ahli falsafah Korea terkenal Zaman Pertengahan dinasti itu, merujuk kepadanya sebagai "tokoh yang sepatutnya dibunuh" dalam bukunya, Seong Ho Sa Seol.
Walau bagaimanapun, dengan peningkatan revisionisme pada abad ke-18, karyanya mula dinilai dalam sudut yang berbeza. Jeong Jo, Raja ke-22 Joseon, menerbitkan semula Sambong Jip, mengiktiraf karyanya mengenai pembinaan sistem politik dan asas intelektual dinasti.[3]