ZE
|
Quésta pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize
![]() A Grafîa adeuviâ a l'é quélla de l'Académia Ligùstica do Brénno |
Monte Antoa | |
---|---|
Stâto | ![]() |
Región | ![]() ![]() |
Provìnsa | ![]() ![]() |
Comùn | ![]() Propâ Valbrevenna |
Altéssa | 1 597 m s.l.m. |
Prominénsa | 232 m |
Cadénn-a | Apenin Lìgure |
Cordinæ | 44°34′27.86″N 9°08′59.22″E |
Âtri nómmi | Montagna di Zeneixi |
Màppa de localizaçión | |
O monte Àntoa o l'é un di brìcchi ciù inportanti e avoxæ de l'Apenin Lìgure, e o dâ ascì o nomme a 'n grùppo de monti dîto pròpio "grùppo do monte Àntoa". Poxiçionòu fra e valle Scréivia, val Trébia e Borbéia, o se trêuva inta pàrte centrâle de l'Apenin Zenéize. Co-i seu 1597 m o no l'é un di monti ciù èrti da cadénn-a, e into seu mæximo grùppo o l'é superòu da âtri brìcchi, o ciù èrto di quæ o l'é o monte Lêxima (1724).
Scibén che l'altéssa a no l'é speciâle, da-a seu çimma se peu gödî 'n panoràmma belìscimo: inte giornæ ciù ciæe l'é poscìbile védde tùtto o Mâ Lìgure (de vòtte a Còrsega ascì), e Arpi, a Cianûa padann-a e-e Arpi Apoànn-e. Conosciûo ascì comò-u "monte di zenéixi", o l'é da sénpre mêta de canpagnâte da doménega pe-i abitanti da Supèrba.
L'Àntoa a se trêuva inte trei comuìn: Propâ e Valbrevénna in Ligùria, Carêga into bàsso Piemonte. Ma bezéugna aregorgâ che a parte piemontéize ascì a l'é d'òrìgine lìgure, e a coltûa a l'é quæxi a mæxima inte tùtte e valàdde che pàrtan da-o monte.
A çimma, dominâ da 'na grande crôxe gianca, a gh'à a forma de 'na piràmide e a l'é covèrta d'èrba; in sce còste, in cangio, se pêuan vedde di belìscimi e antîghi ezenplâri de fò. Da-a çimma pàrtan quàttro crénn-e: a prìmma a va vèrso o monte de Træ Crôxe, pe pöi agoantâ i brìcchi ciù èrti do grùppo (Càrmo, Ébbro, Ciàppo, Lêxima). A segónda, ch'a l'arîva a-o monte Bèrga, a sepâra a valàdda do riâ Bèrga da-a valàdda dîta "di Canpâsi", donde se trêuva o pàize abandonòu de Renêusci. E âtre dôe van vèrso sùd, e inte quella ciù a ponénte o gh'é o nêuvo rifùggio "Parco Àntoa", ch'o se trêuva pöco ciù a-o de sotta di vêgi rifùggi Muzànte e Bénsa, e a-a gêxétta do Sâcro Cheu.
L'Àntoa a l'é inte 'na zöna donde pasâva e antîghe "Stràdde da sâ", e quæ dâvan vitta a 'na ræ ch'a percorîva e crénn-e di monti. Òua a viabilitæ a s'é spostâ into fondo de valle, ma ancón ancheu gh'é tanti sentê che da-i pàixi in gîo a-o monte arîvan in çimma.