Francisco Pizarro | |
---|---|
![]() | |
Lair | c. 1471 atau 1476 Trujillo, Extremadura, Spanyol |
Pati | 26 Juni 1541 Lima, Peru |
Bangsa | Spaniard |
Pakaryan | Conquistador |
Kondhang ing | Penaklukan Amérika Kidul |
Francisco Pizarro lair taun 1475 ing Trujillo, Spanyol inggih punika tiyang ingkang saged nelukaken kraton Inka ing nagari Peru, Amérika Kidul.[1][2] Saking taun 1502 ngantos 1509, Pizarro manggèn ing Hispaniola, Kapuloan Karibia, ing laladan ingkang sapunika mlebet nagari Républik Dominika lan Haiti.[1][2] Taun 1513, panjenenganipun dados anggota èkspèdhisi kanthi dipunpandhegani déning Vasco Nunez de Balboa, ingkang nemokaken Samodra Atlantik.[1] Taun 1519, panjenenganipun manggèn ing Panama.[1] Nalika Pizarro nembé yuswa sekawan dasa pitu taun, Pizarro mangertos wonten satunggalipun kraton ingkang namanipun Karajan Inca, ingkang wonten ing wewengkon Amérika Kidul. Pizarro gadhah krenteg péngin nelukaken kraton punika, kados déné Hernando Cortes ingkang saged nelukaken Mexico.[1] Pizarro nyobi dhateng Karajan Peru ingkang sepisanan ing taun 1524-1525, nanging boten kasil. Ingkang kaping kalihipun taun 1526-1528, panjenenganipun kasil tindak dhateng Peru lan saged mbekta wangsul emas lan tiyang-tiyang suku Indian.[1]
Taun 1528, Pizarro kondur dhateng Spanyol. Raja Charles V paring dhawuh dhateng Pizarro supados saged nelukaken Peru minangka dados jajahanipun Spanyol.[1] Pizarro dipunparingi senjata, dana, lan sadaya piranti kanggé èkspèdhisi punika.[1] Pizarro lajeng tindak dhateng Panama saperlu nyamektakaken sadaya piranti kanggé èkspèdhisi. Ekspedisi punika dipunlaksanakaken taun 1531.[1] Kakiyatan ingkang dipunbekta Pizarro namung 200 tiyang, kamangka Karajan Inca gadhah enem yuta tiyang.[1]
Pizarro dugi ing Peru wonten ing sasi September 1532, namung mbekta 177 tiyang lan jaran ingkang cacahipun 62.[1] Kanthi kakiyatan ingkang sawontenipun, Pizarro mlebet dhateng laladan pagunungan Andes kanthi kutha Cajamarca ingkang dados jujukanipun.[1] Kutha punika dados panggènipun panguwasa Inca ingkang namanipun Atahualpa ingkang gadhah 14.000 tamtama.[1] Tentara “liliput” Pizarro dugi ing Cajamarca tanggal 15 Novèmber 1532.[1] Kanthi siasat ingkang “brilian”, Pizarro saged nelukaken Karajan Inca.[1] Saderengipun, Atahualpa dipunperjaya ngantos pejah déning Pizarro lan tamtamanipun.[1]
![]() |
Wikimedia Commons duwé médhia ngenani Francisco Pizarro. |