Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Социјалистичка Федеративна Република Југославија Socialistična Federativna Republika Jugoslavija | ||
1943 til 1992 | ||
![]() |
![]() | |
![]() | ||
Urbi
| ||
Chefurbo: | Belgrade | |
Lingui
| ||
Oficala lingui: | Serbo-kroatiana, Sloveniana, Macedoniana Lokale parolita: Albaniana | |
Tipi: | socialista republiko | |
· Prezidanto: | Ivan Ribar (1945 til 1953) Stjepan Mesić (1991 til 1992) | |
· Chefministro: | Josip Broz Tito (1945 til 1953) Ante Marković (1989 til 1991) | |
· Entote: | 255 804 km² (1989) | |
Habitanti
| ||
· Entote: | 21 522 972 (1989) | |
Valuto: | Dinaro di Yugoslavia | |
Religii: | kristanismo (ortodoxa) | |
Kauzo di la fino: | krulo di Yugoslavia: Slovenia, Kroatia, Bosnia e Herzegovina e Norda-Macedonia nedependanteskis |
La Republiko Socialista Federala Yugoslavia esis la nomo dil anciena Yugoslavia pos divenir socialista stato. Ol konsistis ek 6 republiki, qui nun esas nedependanta stati: Slovenia, Kroatia, Bosnia e Herzegovina, Serbia, Norda-Macedonia e Montenegro. Kosovo, antee autonoma republiko di Serbia, deklaris su nedependanta en 2008.
Ye la 6ma di aprilo 1941 nacional-socialista Germania komencis l'invado di Yugoslavia, ed ye la 17ma di aprilo la lando restis komplete okupita. Du grupi komencis kombatar German invado: royalisti del Yugoslavian Armeo en la Patrio (cetniki), e partizani di sinistra ideologio, komandita da Josip Broz Tito. Partizani komencis gradope liberigar teritorii, ed atraktis l'atento di okupinta trupi.
La partizani stimulis l'ideo pri unika Yugoslaviana naciono. Li forpulsis Germana trupi e vinkis grupi di Kroato-nacionalisti (ustasha) e Serbo-nacionalisti (cetniki). Demokrata Uniono di Yugoslavia fondesis ye la 29ma di novembro 1943 en Jajce ed ol divenis en 1945 la Popul-republikala Uniono di Yugoslavia e pose ye la 7ma di aprilo 1963 la Socialista Federuro di Yugoslavia. En 1954 lando recevis parto di la Libera Teritorio di Trieste.
L'unesma prezidanto di Socialista Yugoslavia esis Ivan Ribar, kun marshalo Josip Broz Tito kom chefministro. En 1963 Tito elektesis prezidanto dumvive. Tito duktis Yugoslavia sen influo di Sovietia, e la lando nultempe esis membro di la militala pakto di Warszawa. Tito mortis en 1980.
Per komunismala ideo Tito sucesis submersar kontroversi inter nacioni di Yugoslavia. En ca tasko helpis anke to, ke al diversa administrala dividuri (socialista republiki e provinci) recevis grand autonomio. En 1984 eventis la Vintrala Olimpiala Ludi en Sarajevo e lando prizentis unionita squado por demonstrar l'ideo kreita da Tito di kunfrateso ed uneso.
Quankam pos krulo di komunista bloko en estal Europa inter 1989 e 1990 kontroversi inter nacioni esis acendita. Yugoslavia krulis kande Slovenia, Kroatia, Bosnia e Herzegovina e Norda-Macedonia nedependanteskis. Divergo di Slovenia e Macedonia esis pasable facila, ma la divergo di Kroatia e precipue di Bosnia e Herzegovina esis sangoza kun milito.
Serba-kroata parolesis da 12 390 000 personi dum la yari 1980ma. Sloveniana parolesis da cirkume 1.4 milioni personi, dum ke Macedoniana parolesis da cirkum 1.21 milioni. La linguo serba-kroata uzis du alfabeti: latina da Kroati e kirila da Serbi, ma nune judikesas ke fakte existas "du separita" lingui: Serba e Kroata, quankam la du reciproke komprenesas kande parolata.
En l'autonoma regiono di Voivodina cirkume 506.000 personi parolis Hungara linguo, ed en Serbia e Macedonia cirkume 2 milion parolis Albaniana.
Kande la Rejio di Serbi, Kroati e Sloveni kreesis en 1918 ol havis frontieri kun Italia ed Austria nord-weste, Hungaria nord-este, Rumania e Bulgaria este, Grekia sude, Albania sud-weste, e la maro Adriatiko weste. L'unika importanta modifiko en lua frontieri eventis en 1954 kande l'anciena Libera Teritorio di Trieste desaparis ed Yugoslavia recevis 515.5 km² de ol per la kontrato di Osimo.
La maxim importanta urbo di Yugoslavia esis lua chefurbo, Belgrade. Altra importanta urbi esis Sarajevo, Ljubljana, Zagreb e Skopje.
Nacionala kontadi di Yugoslavia 1921-1981 (fonto: Hungara revuo "História" 2-3 / 1991)
naciono | 1921 | 1948 | 1953 | 1961 | 1971 | 1981 |
---|---|---|---|---|---|---|
Serbo | 8.911.509 74,7 % |
6.547.117 41,5 % |
7.065.923 41,7 % |
7.806.152 42,1 % |
8.143.246 39,7 % |
8.140.507 36,6 % |
Kroato | kune Serbi |
3.784.353 24,0 % |
3.975.550 23,5 % |
4.293.809 23,1 % |
4.526.782 22,1 % |
4.428.043 19,8 % |
mohamedani | - | 808.921 5,1 % |
998.698 5,9 % |
972.960 5,2 % |
1.729.932 8,4 % |
1.999.890 8,9 % |
Macedoniano | - | 810.126 5,1 % |
893.247 5,3 % |
1.045.516 5,6 % |
1.194.784 5,8 % |
1.341.598 6,0 % |
Montenegroano | - | 425.703 2,7 % |
466.093 2,8 % |
513.832 2,8 % |
508.843 2,5 % |
579.043 2,6 % |
Sloveno | 1.019.997 8,5 % |
1.415.432 9,0 % |
1.487.100 8,8 % |
1.589.211 8,6 % |
1.678.032 8,2 % |
1.753.571 7,8 % |
Albano | 439.657 3,8 % |
750.431 4,8 % |
754.245 4,5 % |
914.733 4,9 % |
1.309.523 6,4 % |
1.730.878 7,7 % |
Germano | 505.790 4,2 % |
55.337 0,4 % |
60.536 0,4 % |
20.015 0,1 % |
12.785 0,0 % |
8.712 0,0 % |
Hungaro | 467.658 3,9 % |
496.492 3,2 % |
502.175 3,0 % |
504.369 2,7 % |
477.374 2,3 % |
426.867 1,9 % |
Rumano | 231.068 1,9 % |
64.095 0,4 % |
60.364 0,4 % |
60.862 0,3 % |
58.570 0,3 % |
54.955 0,2 % |
Turko | 150.322 1,3 % |
97.954 0,6 % |
259.535 1,5 % |
182.964 1,0 % |
127.920 0,6 % |
101.291 0,5 % |
Slovako | 115.322 1,3 % |
83.626 0,5 % |
84.999 0,5 % |
86.433 0,5 % |
83.656 0,4 % |
80.334 0,4 % |
Cheko | kune Slovaki |
39.015 0,2 % |
34.517 0,2 % |
30.331 0,2 % |
24.620 0,1 % |
19.624 0,1 % |
Yugoslavo | - | - | - | 317.124 1,7 % |
273.077 1,3 % |
1.219.024 5,4 % |
Cigano | - | 72.736 0,5 % |
84.713 0,5 % |
31.674 0,2 % |
78.485 0,4 % |
168.197 0,7 % |
altra | 143.384 1,2 % |
320.760 2,0 % |
208.608 1,2 % |
179.306 1,0 % |
295.343 1,4 % |
375.051 1,7 % |
entote | 11.984.910 | 15.772.098 | 16.936.573 | 18.549.291 | 20.522.972 | 22.427.585 |
Nuna stati qui olim formacis anciena Yugoslavia | ![]() |
---|---|
Bosnia e Herzegovina | Kosovo | Kroatia | Norda Makedonia | Montenegro | (Serbia e Montenegro) | Serbia | Slovenia |