Dipterocarpaceae | |
---|---|
![]() | |
Dipterocarpus retusus | |
Taksonomia ![]() | |
Pagarian: | Plantae |
Klado: | Tracheophytes |
Klado: | Angiospermae |
Klado: | Eudicotidae |
Klado: | Rosids |
Urnos: | Malvales |
Pamilia: | Dipterocarpaceae Blume[1] |
Dagiti henero | |
Anisoptera |
Ti Dipterocarpaceae ket ti pamilia dagiti 16 a henero ken agarup a 695 nga ammo a sebbangan[2] iti kangrunaan a kaykayo ti tropikal a tanap a katuduan a bakir. Ti nagan ti pamilia, manipud iti henero-kita ti Dipterocarpus, ket naala manipud iti Griego (di = dua, pteron = payak ken karpos = bunga) ken mangibaga iti dua-payak a bunga. Dagiti kadakkelan a henero ket ti Shorea (196 a sebbangan), Hopea (104 a sebbangan), Dipterocarpus (70 a sebbangan), ken Vatica (65 a sebbangan).[3] Adu kadagitoy ket dakkel a rumrummuar iti bakir a sebbangan, kadawyan nga umabot iti katayag iti 40–70 m, sumagmamano ti sumurok iti 80 m (kadagiti henero ti Dryobalanops,[3] Ti Hopea[4] ken Shorea),[4] a ti katayagan nga ammo a sibibiag nga espesimen (Shorea faguetiana) ket agtayag iti 93.0 m.[4] Dagiti sebbangan iti daytoy a pamilia ket nangruna iti panagtagilako iti kayo. Ti pannakaiwarwarasda ket pantropikal, manipud iti akin-amianan nga Abagatan nga Amerika aginggana iti Aprika, ti Seychelles, India, Indotsina, Indonesia ken Malaysia.[5] Mapasamak ti kaaduan iti dibersidad ti Dipterocarpaceae idiay Borneo.[6] Adda dagiti sebbangan nga itan ket naisagmak kas resulta iti nakaro a panagpukan, ti nakaro a di legado a panagtarikayo ken konserbasion ti habitat. Mangipaayda kadagiti napateg a kayo, dagiti aromatiko a kammasapulan a lana, balsam, dagiti tutot ken taudan dagitoy para iti plywood.
Ti pamilia ti dipterokarpo ket kadawyan a nabingbingay kadagiti dua a subpamilia:
Pilohenio ti Dipterocarpaceae[6] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Ti maysa a kaudian a henetiko a panagadal ket nakabiruk a dagiti dipterokarpo ti Asia ket agbibingayda iti sapasap a tinaudan iti Sarcolaenaceae, ti maysa a pamilia ti kayo nga endemiko iti Madagascar.[11] Daytoy ket mangisingasing a ti tinaudan dagiti dipterokarpo ket nagtaud manipud iti akin-abagatan a superkontinente ti Gondwana, ken ti sapasap a tinaudan dagiti dipterokarpo ti Asia ken ti Sarcolaenaceae ket nabirukan idi iti masa ti daga ti India-Madagascar-Seychelles kadagiti napalabas a riwriw a tawen, ken naiyawidda nga agpaamianan babaen ti India, a kanungpalan a naidungpar iti Asia ken nangipalubos a maiwarwaras dagiti dipterokarpo iti ballasiw ti Abagatan a daya nga Asia ken Malaysia. Ti immuna a pollen ti dipterokarpo ket nabirukan idiay Myanmar (nga iti dayta a panawen ket parte ti plata ti Indiano) ken napetsado manipud iti akin-ngato nga Oligoseno.[12] Agparang a ti wadan ket agin-inut nga umad-adu kadagiti termino iti dibersidad ken kaadu iti ballasiw ti rehion iti tengnga ti Mioseno[12] Nabirukan dagiti tugot ti kemikal dagiti tutot ti dipterokarpo a napetsado iti Eoseno iti India.