Ti Akinlaud a Hemisperio ket ti heograpikal a termino para iti gudua ti Daga ta naisanglad iti laud ti Kangrunaan a Meridiano (a mangballasiw ti Greenwich, Londres, Nagkaykaysa a Pagarian) ken ti daya ti Antimeridiano, ti sabali a gudua daytoy ket tinawtawagan ti Akindaya a Hemisperio.[1]
Iti daytoy a kapanunotan, ti Akinlaud a Hemisperio ket buklen ti Kaamerikaan, dagiti akinlaud a paset ti Europa ken ti Aprika, ti adayo nga akindaya nga ungto ti Rusia, dagiti nadumaduma a teritorio idiay Oceania, ken ti paset ti Antartika, bayat a saan a mangiraman dagiti dadduma nga Is-isla ti Aleutiana iti abagatan a laud ti nangruna a daga ti Alaska.
Ti termino ket masansan a naus-usar iti politikal a retoriko tapno mangibaga laeng ti Amianan ken Abagatan nga Amerika (wenno ti Baro a Lubong) ken dagiti kadenna nga isla; nupay kasta, ti Akinlaud a Hemisperio ket teknikal a mangiraman amin kadagiti teritorio a naibagbaga dita ngato.
Iti maysa a ganetget tapno maipalawag ti Akinlaud a Hemisperio a kas dagiti paset ti lubong a saan a paset ti Daan a Lubong, adda met dagiti proyeksion nga agus-usar ti maika-20 a meridiano laud ken ti diametriko a kasumbangir iti maika-60 a meridiano daya tapno maipalawag ti hemisperio.[2][3] Daytoy a proyeksion ket saan a mangiraman dagiti nangruna a daga ti Europa ken Aprika ken ti bassit a paset ti amianan a daya a Greenland, ngem mangiraman ti ad-adu nga akindaya a Rusia ken Oceania (kasla ti Baro a Selanda).
Ti populasion ti heograpiko anga Akinlaud a Hemisperio ket sumurok iti maysa a bilion.
Ti kangatuan a bantay iti Akinlaud a Hemisperio ket ti Aconcagua iti 6,960.8 metro (22,837 ft). [4]
Ti adda dita baba listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a Hemisperio iti Reperensia ti Meridiano ti IERS, iti urnos manipud iti amianan aginggana iti abagatan:
Ti adda dita baba a listaan ket dagiti pagilian nga adda kadagiti Akinlaud ken Akindaya a hemisperio iti igid ti maika-180 a meridiano, iti urnos manipud iti amianan aginggana ti abagatan:
Dagiti sumaganad a pagilian ket naisanglad iti ruar ti Kaamerikaan ngem paset wenno intero nga adda iti kaunegan ti Akinlaud a Hemisperio.
((cite web))
: Panagtaripato ti CS1: naiyarkibo a kopia a kas titulo (silpo)