O Rally Dakar (anteriormente Rally París-Dakar) é unha competición anual de rally raid disputada dende 1978. Celébrase habitualmente durante as dúas primeiras semanas de xaneiro e está considerado o rally máis duro do mundo. Nas primeiras edicións partía de París e remataba na cidade de Dakar (Senegal), pero dende 1995 foi cambiando o seu lugar de inicio por outras cidades europeas, fundamentalmente por motivos publicitarios e/ou políticos, xa que a verdadeira competición non comezaba ata que se entraba no continente africano, e máis tarde variou tamén o punto de chegada. En 2008 non se disputou por falta de seguridade,[1] pasando a disputarse entre 2009 e 2019 na América do Sur (a Arxentina, Chile e o Perú), cun percorrido de máis de 9.000 quilómetros, incluíndo o deserto de Atacama.[2] Dende 2020 dispútase en Arabia Saudita.
A pesar do nome, o Dakar é máis unha carreira de resistencia ca un rally convencional. Os vehículos participantes son completamente todo terreo e o terreo varía considerablemente, atravesando zonas de area, rochas, barro ou vexetación.
A inscrición na proba é aberta, o cal a converte na carreira idónea para amantes da aventura. A participación de competidores afeccionados chega con frecuencia ao 80% dos inscritos.
A proba foi fundada en 1979, despois de que o piloto Thierry Sabine se perdese no deserto e considerase a súa experiencia digna de ser reproducida nun rally. O que empezou como unha aventura en estado puro, sen apenas organización, evolucionou ata converterse nun gran despregue tecnolóxico, con máis de mil persoas implicadas entre organización, participantes e asistencia.
O trazado da carreira cambiou ao longo dos anos, tanto o inicio como o final, por mor de diversos motivos. Ata 1994, a carreira foi fiel á rota orixinal, sendo París o inicio e Dakar o final. Precisamente en 1994, a carreira variou e, unha vez en Dakar, regresaba de novo a París. Debido a problemas co alcalde de París, o final tivo que ser cambiado, dos Campos Elisios a Eurodisney. A partir de entón, o lugar de inicio da carreira foi cambiando entre distintas cidades europeas, como Granada, Marsella, Barcelona ou Lisboa e ultimamente a Buenos Aires[3] ou Lima.
A ruta no continente africano tamén se viu modificada en multitude de ocasións por problemas políticos, ás veces derivados de accións de guerrilla ou guerras civís.
Existen tres categorías principais na competición: motocicletas, coches e camións. Á súa vez cada categoría divídese en subcategorías, segundo sexa o equipo profesional ou privado, e segundo o tipo de vehículo (de serie ou modificado).
Trátase da categoría máis perigosa das tres, por ser a moto un vehículo que deixa desprotexido ao condutor. Tamén é a categoría máis popular, por ser a máis accesible respecto ao custo para competidores privados. Divídese nas seguintes subcategorías:
Algunhas grandes marcas compiten nesta categoría con fins publicitarios (equipos oficiais) e para probar novas tecnoloxías que despois se aplican aos coches de rúa.
Divídese nas seguintes subcategorías:
Considérase a categoría máis espectacular. Non tódolos camións compiten, xa que a maioría só realizan funcións de asistencia. Algúns equipos mesturan as funcións de asistencia coa competición, e uns poucos equipos céntranse exclusivamente na competición. Esta categoría existe como tal dende 1999; nas edicións anteriores, os camións estaban englobados na categoría de coches.
Durante os anos oitenta, competían tamén prototipos de camións, pero prohibiuse a súa participación debido aos graves accidentes que se producían, ao atinxir estes grandes velocidades.
Ed. | Ano | C o c h e s | M o t o s | C a m i ó n s | Ruta | |||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Piloto Copiloto |
Vehículo | Piloto | Vehículo | Piloto | Vehículo | |||
41ª | 2020 | ![]() ![]() |
Racing MINI | ![]() |
CRF 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Lima - Lima |
40ª | 2019 | ![]() ![]() |
Toyota Hilux | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Jeddah - Al-Qiddiya |
39ª | 2018 | ![]() ![]() |
Peugeot 3008 DKR Maxi | ![]() |
KTM 450 Rally Replica | ![]() ![]() ![]() |
Kamaz 4326 | Lima– A Paz– Córdoba |
38ª | 2017 | ![]() ![]() |
Peugeot 3008 DKR | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() ![]() ![]() |
Kamaz 4326 | Asunción– A Paz– Buenos Aires |
37ª | 2016 | ![]() ![]() |
Peugeot 2008 DKR | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() ![]() ![]() |
Iveco PowerStar | Buenos Aires– Salta- Rosario |
36ª | 2015 | ![]() ![]() |
MINI | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Buenos Aires - Iquique - Buenos Aires |
35ª | 2014 | ![]() ![]() |
MINI | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Rosario - Salta - Valparaíso |
34ª | 2013 | ![]() ![]() |
MINI | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Lima - Santiago de Chile |
33ª | 2012 | ![]() ![]() |
MINI | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Iveco | Mar del Plata - Copiapó - Lima |
32ª | 2011 | ![]() ![]() |
Volkswagen Race Touareg | ![]() |
KTM 450 Rally | ![]() |
Kamaz | Buenos Aires - Arica - Buenos Aires |
31ª | 2010 | ![]() ![]() |
Volkswagen Race Touareg | ![]() |
KTM 690 Rally | ![]() |
Kamaz | Buenos Aires - Antofagasta - Buenos Aires |
30ª | 2009 | ![]() ![]() |
Volkswagen Race Touareg | ![]() |
KTM 690 Rally | ![]() |
Kamaz | Buenos Aires - Valparaíso - Buenos Aires |
29ª | 2007 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM 690 Rally | ![]() |
MAN SE | Lisboa - Dakar |
28ª | 2006 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC4 660R | ![]() |
Kamaz | Lisboa - Dakar |
27ª | 2005 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC4 660R | ![]() |
Kamaz | Barcelona - Dakar |
26ª | 2004 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC4 660R | ![]() |
Kamaz | Clermont-Ferrand - Dakar |
25ª | 2003 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC4 660R | ![]() |
Kamaz | Marsella - Sharm el Sheikh |
24ª | 2002 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC8 950R | ![]() |
Kamaz | Arras - Madrid - Dakar |
23ª | 2001 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
KTM LC4 660R | ![]() |
Tatra | París - Dakar |
22ª | 2000 | ![]() ![]() |
Schlesser-Renault Buggy | ![]() |
BMW F650RR | ![]() |
Kamaz | París - Dakar - O Cairo |
21ª | 1999 | ![]() ![]() |
Schlesser-Renault Buggy | ![]() |
BMW F650RR | ![]() |
Tatra | Granada - Dakar |
20ª | 1998 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Tatra | París - Granada - Dakar |
19ª | 1997 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Hino | Dakar - Agadez - Dakar |
18ª | 1996 | ![]() ![]() |
Citroën ZX | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Kamaz | Granada - Dakar |
17ª | 1995 | ![]() ![]() |
Citroën ZX | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Tatra | Granada - Dakar |
16ª | 1994 | ![]() ![]() |
Citroën ZX | ![]() |
Cagiva Elefant 900 | ![]() |
Tatra | París - Dakar - París |
15ª | 1993 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Perlini | París - Dakar |
14ª | 1992 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
Yamaha YZE850T | ![]() |
Perlini | París - Sirte - Cidade do Cabo |
13ª | 1991 | ![]() ![]() |
Citroën ZX | ![]() |
Yamaha YZE750T | ![]() |
Perlini | París - Trípoli - Dakar |
12ª | 1990 | ![]() ![]() |
Peugeot 405 T16 | ![]() |
Cagiva Elefant 900 | ![]() |
Perlini | París - Trípoli - Dakar |
11ª | 1989 | ![]() ![]() |
Peugeot 405 T16 | ![]() |
Honda NXR800V | París - Tunes - Dakar | ||
10ª | 1988 | ![]() ![]() |
Peugeot 205 T16 | ![]() |
Honda NXR800V | ![]() |
Tatra | París - Alxer - Dakar |
9ª | 1987 | ![]() ![]() |
Peugeot 205 T16 | ![]() |
Honda NXR750V | ![]() |
DAF | París - Alxer - Dakar |
8ª | 1986 | ![]() ![]() |
Porsche 959 | ![]() |
Honda NXR750V | ![]() |
Mercedes-Benz | París - Alxer - Dakar |
7ª | 1985 | ![]() ![]() |
Mitsubishi Pajero | ![]() |
BMW GS980R | ![]() |
Mercedes-Benz | París - Alxer - Dakar |
6ª | 1984 | ![]() ![]() |
Porsche 911 | ![]() |
BMW GS980R | ![]() |
Mercedes-Benz | París - Alxer - Dakar |
5ª | 1983 | ![]() ![]() |
Mercedes 280 G | ![]() |
BMW GS980R | ![]() |
Mercedes-Benz | París - Alxer - Dakar |
4ª | 1982 | ![]() ![]() |
Renault 20 | ![]() |
Honda XR550 | ![]() |
Mercedes-Benz | París - Alxer - Dakar |
3ª | 1981 | ![]() ![]() |
Range Rover | ![]() |
BMW GS800R | ![]() |
ALM/ACMAT | París - Alxer - Dakar |
2ª | 1980 | ![]() ![]() |
Volkswagen Iltis | ![]() |
Yamaha XT500 | ![]() |
Sonacome | París - Alxer - Dakar |
1ª | 1979 | ![]() ![]() |
Range Rover | ![]() |
Yamaha XT500 | París - Alxer - Dakar |
Os que obtiveron meirande número de vitorias. Resaltados os que gañaron en máis dunha categoría.
Actualizado a 1 de xaneiro de 2014.
C o c h e s | M o t o s | C a m i ó n s | |||
---|---|---|---|---|---|
piloto | nº v. | piloto | nº v. | piloto | nº v. |
![]() |
7 | ![]() |
6 | ![]() |
7 |
![]() |
4 | ![]() |
5 | ![]() |
6 |
![]() |
3 | ![]() |
5 | ![]() |
4 |
![]() |
3 | ![]() |
5 | ![]() |
2 |
![]() |
3 | ![]() |
4 | ![]() |
2 |
![]() |
3 | ![]() |
3 | ![]() |
2 |
![]() |
2 | ![]() |
![]() |
2 | |
construtor | nº v. | construtor | nº v. | construtor | nº v. |
![]() |
12 | ![]() |
18 | ![]() |
17 |
![]() |
7 | ![]() |
9 | ![]() |
6 |
![]() |
4 | ![]() |
6 | ![]() |
5 |
![]() |
4 | ![]() |
5 | ![]() |
4 |
Galegos que participaron no Dakar.
Científicos denunciaron os danos que o rally provoca ao patrimonio arqueolóxico.[25]
Varios participantes morreron durante a disputa dalgunha das edicións:
O número de falecidos elévase por enriba da media centena se se engaden as mortes doutras persoas, dende nenos e mulleres de localidades africanas, a mecánicos ou xornalistas que cubrían o evento.
Thierry Sabine, fundador da proba, faleceu en 1986 durante a disputa do rally, ao estrelarse o helicóptero en que viaxaba, xunto a outros catro pasaxeiros.
![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Rally Dakar ![]() |