Illa Norte | |
---|---|
![]() Localización da illa | |
![]() | |
Situación | |
País | ![]() |
Mar | Océano Pacífico |
Coordenadas | 38°24′S 175°43′L / -38.400, -175.717 |
Xeografía | |
Xeoloxía | Illa continental e volcánica |
Superficie | 113.729 km² |
Punto máis alto | 2.797 m. Monte Ruapehu |
Demografía | |
Capital | Wellington |
Poboación | 3.596.200 hab. (xuño 2016) |
Densidade | 31´6 hab./km² |
A Illa Norte[Cómpre referencia] ou Illa do Norte[1] ('North Island' en Inglés, ou 'Te Ika ā Maui', 'O Peixe de Maui', en Maori) é unha das dúas illas principais de Nova Zelandia, separada da Illa Sur, polo Estreito de Cook.
A illa ten unha rexión montañosa (máis baixa que a da Illa Sur), que consta de montes boscosos, unha meseta central volcánica e outeiros.
Os vales de Rotorua e Taupo, situados preto da Baía de Plenty, teñen algúns dos mananciais termais máis grandes de Nova Zelandia. Prodúcense cando a auga subterránea sobrecalentada xorde á superficie a través das rocas. O lago Taupo, situado no centro da illa, é o maior de Nova Zelandia e ocupa o cráter dun volcán extinto.
Cara ao suroeste da illa atópase un volcán extinto, o monte Taranaki, de 2518 metros.
O clima e a topografía da illa son máis favorables para a agricultura. Ovinos e bovinos poden alimentarse no verán e inverno nos ricos pastos que rodean Auckland e Christchurch. Unha ampla gama de cultivos, que inclúen hortalizas, cereal e froitas como a uva e o kiwi, prodúcense na parte norte de Nova Zelandia. As ricas zonas pesquerías do océano Pacífico teñen unha crecente importancia económica.
Aínda que a illa coñeceuse como a "Illa Norte" durante moitos anos[2], en 2009 a Xunta Xeográfica de Nova Zelandia atopou que, xunto coa Illa do Sur, a Illa Norte non tiña nome oficial.[3] Logo dunha consulta pública, a xunta nomeou oficialmente á illa Illa Norte como Te Ika-a-Maui en outubro de 2013.[4]
Segundo a mitoloxía de maorí, as illas do norte e do sur de Nova Zelandia xurdiron pola acción do semideus Māui. Māui e os seus irmáns pescaban desde a súa canoa (a Illa Sur) cando pescou un gran peixe e sacouno do mar. Mentres non miraba aos seus irmáns estes loitaron polo peixe e cortárono. Este gran peixe converteuse na Illa Norte e, polo tanto, o nome maorí para a Illa Norte é Te Ika-a-Māui (O Peixe de Māui). Crese que as montañas e os vales formáronse como resultado de queos irmáns de Māui cortaran o peixe. Ata principios do século XX, un nome alternativo dos maorís para a Illa Norte foi Aotearoa. No uso actual, Aotearoa é o nome colectivo para Nova Zelandia como un todo.
A illa do norte ten unha poboación máis grande que a illa do sur coa cidade máis grande do país, Auckland así como a capital, Wellington en ambos extremos da illa:
Áreas urbanas da Illa Norte por poboación | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Área Urbana | Rexión | Poboación xuño 2016 | Área Urbana | Rexión | Poboación xuño 2016 | |||||
1 | Auckland | Auckland | 1.495.000 | 11 | Wanganui | Manawatu-Wanganui | 39.600 | |||
2 | Wellington | Wellington | 405.000 | 13 | Gisborne | Gisborne | 36.100 | |||
3 | Hamilton | Waikato | 230.000 | 13 | Pukekohe | Auckland | 29.800 | |||
4 | Tauranga | Baía de Plenty | 134.400 | 14 | Taupo | Waikato | 24.100 | |||
5 | Napier-Hastings | Baía de Hawke | 131.000 | 15 | Masterton | Wellington | 21.200 | |||
6 | Palmerston North | Manawatu-Wanganui | 84.300 | 16 | Levin | Manawatu-Wanganui | 20.600 | |||
7 | Rotorua | Baía de Plenty | 57.800 | 17 | Whakatāne | Baía de Plenty | 19.600 | |||
8 | New Plymouth, Nova Zelandia | Taranaki | 56.800 | 18 | Feilding | Manawatu-Wanganui | 16.250 | |||
9 | Whangarei | Northland | 56.400 | 19 | Tokoroa | Waikato | 13.700 | |||
10 | Kapiti | Wellington | 41.800 | 20 | Hawera | Taranaki | 11.800 |
Illa Norte | ||
---|---|---|
Illa Sur |
| |
¹ Autoridades unitarias. |