Themistocles | |
---|---|
![]() | |
Ganwyd | 524 CC ![]() Athen ![]() |
Bu farw | 459 CC ![]() Magnesia on the Maeander ![]() |
Dinasyddiaeth | Athen yr henfyd, Yr Ymerodraeth Achaemenaidd ![]() |
Galwedigaeth | gwleidydd, person milwrol ![]() |
Swydd | eponymous archon, strategos ![]() |
Tad | Neocles ![]() |
Mam | Abrotonon ![]() |
Priod | Archippe ![]() |
Plant | Archeptolis, Mnesiptolema, Nikomache, Asia ![]() |
Roedd Themistocles (Groeg: Θεμιστοκλῆς; tua 524 - 459 CC) yn arweinydd yn y Weriniaeth Atheniaidd yn ystod Rhyfeloedd Groeg a Phersia. Roedd yn ffafrio estyniad o'r llynges i gyfarfod y bygythiad oddi wrth Ymerodraeth Persia, a pherswadiodd ef yr Atheniaid i wario yr arian dros ben a gynhyrchwyd gan eu chwareli arian, ar adeiladu llongau newydd. Tyfod llynges yr Atheniaid o 70 i 200 llong.
Roedd Themistocles yn fab i Neocles, Atheniwr ddi-bwysigrwydd ac o gyfoedd canolig, roedd ei fam yn Carian neu'n Thracian, Abrotonum yn ôl rhai cofnodion.[1] Ni wyddwn fawr am ei ddyddiau cynnar, ond mae sawl awdur yn hoff o'r chwedl y bu'n blentyn â ymddygiad drwg a gafodd ei ddiarddel gan ei dad (e.e. Libanius Declamation 9 a 10; Aelian; Cornelius Nepos "Themistocles"). Efallai na welwyd ef fel strategos y llwyth ym Mrwydr Marathon a dywedir y bu'n genfigenus o lwyddiant Miltiades, gan ail-adrodd iw hun, "Ni arweiniai gwobr Miltiades mi at gwsg" (Groeg: Οὐκ ἐᾷ με καθεύδειν τὸ τοῦ Μιλτιάδου τρόπαιον).