Cân genedlaethol Brydeinig wladgarol yw "Rule, Britannia!", gyda geiriau'r gerdd "Rule, Britannia" gan James Thomson a cherddoriaeth gan Thomas Arne.
Cyfansoddwyd y dôn yn wreiddiol yn 1740 fel rhan o Fasque gan Arne wedi'i seilio ar fywyd y Brenin Alfred. Datblygodd poblogrwydd y gan yn syth, a daeth yn gyffredin i chware'r gan yn annibynnol o'r Masque gwreiddiol. Daeth yn hynod berthnasol mewn cysylltiad a thwf yr Ymerodraeth Brydeinig a meistrolaeth Brydeinig dros y môr.
Yn draddodiadol, perfformir y gan gan unawdydd fel rhan o fedli o alawon Prydeinig yn ystod Noson ola'r Proms. Yn ddiweddar mae'r arfer yma wedi newid i raddau yn dilyn cyfnod Leonard Slatkin fel arweinnydd Cerddorfa Symffoni y BBC, gyda'r don nawr yn cael ei pherfformio heb unawdydd.
Un unawdydd enwog i berfformio'r gan yw Bryn Terfel yn ystod tymor 1994. Roedd ei berfformiad yn nodedig am gynnwys fersiwn Gymraeg o'r pennill cyntaf, yn lle'r trydydd pennill Saesneg.
Geiriau
Y ferswin o'r llyfr 'The Works of James Thomson' gan James Thomson, argraffwyd 1763, Cyfrol II, t.191
1
- When Britain first, at Heaven's command
- Arose from out the azure main;
- This was the charter of the land,
- And guardian angels sung this strain:
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
2
- The nations, not so blest as thee,
- Must, in their turns, to tyrants fall;
- While thou shalt flourish great and free,
- The dread and envy of them all.
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
3
- Still more majestic shalt thou rise,
- More dreadful, from each foreign stroke;
- As the loud blast that tears the skies,
- Serves but to root thy native oak.
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
4
- Thee haughty tyrants ne'er shall tame:
- All their attempts to bend thee down,
- Will but arouse thy generous flame;
- But work their woe, and thy renown.
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
5
- To thee belongs the rural reign;
- Thy cities shall with commerce shine:
- All thine shall be the subject main,
- And every shore it circles thine.
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
6
- The Muses, still with freedom found,
- Shall to thy happy coast repair;
- Blest Isle! With matchless beauty crown'd,
- And manly hearts to guard the fair.
- "Rule, Britannia! rule the waves:
- "Britons never will be slaves."
Y cyfieithiad Cymraeg a ganwyd gan Bryn Terfel
- A Phrydain gododd ar alwad nef
- A chodi fu o'r tonnau câs
- Hwn oedd y siarter, y siarter drwy'r holl wlad,
- A hon yw cân yr engyl glan.