Ur gêr istorel e su Bro-Saoz eo Winchester (distaget: [ˈwɪntʃɪstə(r)]). Ur boblañs a 40.00 annezad he deus ha kêr-benn bann (pe distrig) City of Winchester eo. Kêrbenn Hampshire eo ivez. E-pad an Xvet kantved hag an XIvet kantved e oa kêrbenn Bro-Saoz ha kent se kêrbenn rouantelezh Wessex.
War lez ar stêr Itchen emañ Winchester, etre Londrez (98 km er biz) ha 22 en hanternoz da Southampton.
E 2011 e oa 45 184 den o chom enni; en distrig City of Winchester (ennañ kêrioù Alresford ha Bishop's Waltham) tost da deir gwech kemend-all: 116,800.
Ar Belgae a oa ur bobl vrezhon e kreisteiz Enez Vreizh. Gant ar Romaned e voe diazezas ur gêr marc'had nevez, anvet Venta Belgarum
- Ptol. (c. 150) II, 3, 13 : VENTA, a polis (= kêr) ar Velged
- I.A 4782 (Iter VII), 4832 (Iter XII) : VENTA BELGARUM; 48611 (Iter XV) : VENTA VELGARUM / VELLGARUM
- Ravenna 10618 : VENTA VELGAROM / VELGARONI
- ND XI60 : Procurator gynaecii in Brittanis Ventensis / Bentensis
- --------------
- Beda (c. 730) III, 7 : in civitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appelatur.
- ASC 744 : Wintanceaster
- BCS 553 : Wintanceaster
- Asser 894 : Wintonia
- DB 1086 : Wincestre
-
Mirdi Winchester
-
Mirdi Winchester
E kelc'hiad mojennoù ar roue Arzhur, e Le Morte Darthur Thomas Malory, e skrivas an aozer en e bempvet istor, The Fyrst and the Secunde Boke of Syr Trystrams de Lyones :
« Then they departed, and within five days' journey they came to Camelot, that is called in English, Winchester. »
"Neuze e kimiadjont, ha goude nebeutoc'h a bemp devezh beaj e teujont da Gamelod, a anver Winchester e saozneg."
– Thomas Malory, Le Morte Darthur, levrenn XII, pennad X.
- 643 : "In this year Cenwalh succeeded to the kingdom of Wessex, and ruled thirty-one years; and that Cenwalh ordered the church at Winchester to bee built" / "Er bloaz se Cenwalh a zeuas da vezañ roue ar Wessex, hag e renas unan ha tregont bloaz; ar C'henwalh se e lakaas da sevel iliz Winchester" (ASC)
- 744 : "In this year Daniel retired from the bishopric of Winchester, and Hunferth succeeded to the episcopal see" / 'Er bloaz se Daniel en em dennas eus eskopti Winchester, hag Hunferth e zeuas war e lec'h war gador eskob" (ASC)
- 853 : "In this year ... (Aethelwulf) ... And Charles, king of the Franks, gave him his daughter as queen, and after he came to his people and they were glad thereof. And two years after he came from the Franks he died, and his boby lies at Winchester, and he reigned eighteen years and half" / "Er bloaz se ... (Aethelwulf) ... Ha Charlez, roue ar Vranked, e roas dezhañ e merc'h da vezhañ rouanez, ha goude se e zeuas en dro d'e bobl, hag a oa laouen tre. Ha daou bloaz war lec'h e deus keloù eus ar Vranked hag e oa aet da Anaon, hag e c'horv e oa e Winchester, goude bet renet tric'hewc'h bloaz hanter." (ASC)
- 937 : "In this year Aelfheah became bishop of the see of Winchester" / "Er bloaz se Aelfheah e zigouezhas eskop gador Winchester"
- 951 : "In this year Aelfheah, bishop of Winchester, passed away on St Gregory's day (12 March) / "Er bloaz se Aelfheah, eskob Winchester, e dremenas deiz St Gregor (12 Meurzh). (ASC)
- 955 : "In this year king Aedred passed away, and he rests in the Old Minster (Winchester). Eadwig succeeded to Wessex, and his brother Edgar to Mercia : they were sons of king Edmund and St Aelfgifu" / "Er bloaz se e dremenas ar roue Aedred, ha douaret er Manati Kozh (Winchester). Eadwig e zeuas war lec'h (= roue) Wessex, hag e vreur Edgar roue Mercia : bugale e oant da roue Edmund ha Stz Aelgifu"; (ASC)
En gul e bemp kastell lammellet en argant, ar c'hastell kreiz harpet gant daou leon leonparzhet en aour, penn-ouzh-penn.
- Eilert Ekwall : The Concise Oxford Dictionary of English Place-Names. Clarendon Press. Oxford. 1936 ... 1980
- G.N. Garmonsway : The Anglo-Saxon Chronicle. Everyman's Library. London. 1953 - 1972 -1984
- Ordnance Survey : Map of Roman Britain. Southampton. 1956
- Ordnance Survey : Map of Britain in the Dark Ages. Southampton. 1966
- A.L.F. Rivet & Colin Smith : The Place-Names of Roman Britain. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982
- A.D. Mills : Oxford Dictionary of British Place Names. Oxford University Press. 1991 ... 2003