Le Judaismo hasidic o hasidismo (in hebreo חסידים, khasidut: "pietismo"; khasid, significa "piedoso"),[1][2] es un movimento de Judaismo ultra-orthodoxe e ashkenazic que differe de altere formas de practica judee proque illo es organisate in gruppos appellate dinastias hasidic, governate per rabbis cuje dominio es heredetari in lor familias. Le rabino governante de cata gruppo es considerate un tsadik ("juste"), qui es viste como un intermediario inter personas human e Deo (contra del puncto de vista judee commun, in le qual le individuos ha un relation directe con Deo sin intermediario).[2][3][4] Iste lider rabbinic hereditari es appellate le rebbe o admor.[5][6]
Le movimento hasidic surgiva in le seculo 18 in reaction al violentia physic externe e al perturbationes spiritual interne que affligeva le judeos de Europa Oriental in le generationes anterior, specialmente le massacros de judeos por le fortias de Bohdan Khmelnytsky in 1648 e le collapso del autoproclamate messia Sabbatai Zevi in 1666.[7][8][9]
Le hasidismo evolveva in le prime medietate del seculo 18 in Europa Oriental, in reaction al Judaismo legalista e intellectualisate, per le rabbi Israel ben Eliezer, un mystico, curandero, scripture de amuletos[10][11][12] e shaman[13][14][15] plus ben cognoscite como le Baal Shem Tov (significante "Domino del Bon Nomine"), o per le abbreviation Besht.[8][16]
Post le morte del Baal Shem Tov in 1760 ille era succedite como lider del hasidim per Dov Ber de Mezeritch, cognoscite comole Maggid ("sermonator") de Mezeritch, un rabbi con formation academic traditional que poneva le hasidismo in un basis plus traditionalmente erudite e inviava su adherentes per Europa Oriental, expandindo amplemente le hasidismo.[3][17][18][19]
Post le morte de Dov Ber in 1772, le commando del movimento hasidic era dividite inter differente rabbis, considerate possessores de qualitates hereditari special, poniente les plus proxime a Deo. Iste se tornava le fundatores de dynastias hereditari (rebbes) qui era appellate tsaddikim (singular: tsaddik), significante "juste"[3][2] o "provate."[20]
Le rebbes manteneva le cortes inter su adherentes,[2][21][22] cuje reverentia para le lideres dynastic multe vices attingeva le nivello de obsession superstitiose para su rebbe, usque mesme le detalios personal de su vita[2] como le maniera como le rebbe acordonava su calceos.[4] Isse tradition permitteva, in le pejor casos, rebbes qui era simplemente opportunistas corrupte.[21][22]
In le decadas final del seculo 18, le hasidim era fortemente condemnate per su opponentes, cognoscite como misnagdim (que significa literalmente "opponentes"), qui era liderate per le Vilna Gaon. Iste judeos anti-hasidic se opponeva tan violentemente al hasidim que al vices denunciava lor rebbes al governo tsarist anti-semitic sub false accusationes, incluinte subversion, spionage e traition. Le rebbes hasidic imprisionate por le governo post denuncias de lor opponentes le misnagdim inclue Shneur Zalman de Liadi, le prime rebbe del dinastia Chabad Lubavitch, e Asher Perlov del dinastia Karlin-Stolin.[23]
Ben que le hasidim e misnagdim remane distincte, durante le seculo 19 le hostilitate inter illes quasi disappareceva[24] porque illes habeva in commun lor opposition unite al crescente fortias de secularismo e del Haskala, le Illuminismo Judee.[25][23]