Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Estado | España | ||||
Comunidade autónoma | Comunidade de Madrid ![]() | ||||
Capital | Aranjuez ![]() | ||||
Poboación | |||||
Poboación | 60.668 (2023) ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Superficie | 201,11 km² ![]() | ||||
Bañado por | Río Texo ![]() | ||||
Altitude | 494 m ![]() | ||||
Comparte fronteira con | Seseña Almonacid de Toledo (pt) ![]() Yepes Toledo Villaseca de la Sagra (pt) ![]() Mocejón (pt) ![]() Añover de Tajo (pt) ![]() Ciruelos (pt) ![]() Ocaña Ciempozuelos Ontígola (pt) ![]() Titulcia (pt) ![]() Colmenar de Oreja (pt) ![]() Chinchón Borox (pt) ![]() ![]() | ||||
Santo padrón | Fernando III de Castela ![]() | ||||
Organización política | |||||
• Alcaldesa ![]() | María José Martínez de la Fuente (en) ![]() ![]() | ||||
Identificador descritivo | |||||
Código postal | 28300, 28310 e 28312 ![]() | ||||
Fuso horario | |||||
Código INE | 28013 ![]() | ||||
Outro | |||||
Irmandado con | |||||
Páxina web | aranjuez.es ![]() |
Aranjuez é un municipio español da Comunidade de Madrid, cabeceira de partido xudicial. É o termo municipal máis meridional da comunidade e está atravesado polos ríos Texo e Jarama.
É un dos Reais Sitios da monarquía española desde que Filipe II o nomeou en 1560, e posúe ademais o título de vila desde 1899, motivo polo que o municipio é coñecido como Real Sitio y Villa de Aranjuez.[1]
É famoso polo seu Palacio Real, os seus Xardíns e polo trazado cuadricular das súas rúas, polas súas hortas de amorodos e espárragos e por servir de inspiración ao compositor Joaquín Rodrigo para o seu Concierto de Aranjuez, así como polo Motín de Aranjuez, que tivo lugar nesta localidade en 1808 e que tivo como consecuencia a abdicación do rei Carlos IV no seu fillo Fernando VII. A Paisaxe cultural de Aranjuez foi declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 2001.
O municipio de Aranjuez atópase no sur da Comunidade de Madrid, formando un entrante dentro da provincia de Toledo. Limita ao norte cos concellos de Ciempozuelos, Titulcia, Chinchón e Colmenar de Oreja, todos eles da Comunidade de Madrid. Polo resto de puntos cardinais limita con concellos da provincia de Toledo: Ontígola, Ocaña, Ciruelos e Yepes ao leste, Toledo e Almonacid de Toledo ao sur, e Mocejón, Villaseca de la Sagra, Añover de Tajo, Borox e Seseña ao oeste.
O relevo de Aranjuez é suave, con numerosos cerros e outeiros redondeados, que teñen como orixe os pliegues e afundimentos do terreo producidos pola erosión da auga. Devanditos cerros atópanse principalmente no sur e sueste do termo municipal, como o Cerro de la Caridad (646 m) e o de Valdelascasas (641 m). Os principais ríos do municipio son o Texo e o seu afluente Jarama.
Hai tres reservas naturais protexidas: a Reserva Natural do Carrizal de Villamejor, a Reserva do Regajal-Mar de Ontígola e o Parque do Sueste (cursos baixos dos ríos Manzanares e Jarama).
Aranjuez é un exemplo, xunto con La Carolina e Tres Cantos, de cidade planificada. Desde que en 1752 Fernando VI permitise o libre establecemento de persoas en Aranjuez (antes só podían vivir alí persoas relacionadas coa Corte), o municipio non fixo máis que crecer, aínda que a un ritmo mesurado. En 1900 tiña 11.772 habitantes, que pasaron a 21.536 en 1940, 35.619 en 1981 e 40.113 en 2001.
Segundo o censo de 2015 tiña unha poboación de 58.168 habitantes, atopándose entre os vinte municipios máis poboados da Comunidade de Madrid. A poboación está repartida entre o núcleo urbano e varias entidades de poboación: Algodor, Academia Especial de la Guardia Civil, Las Tejeras, Castillejo, Real Cortijo de San Isidro, La Flamenca, Las Infantas, Villamejor, El Cerro, La Montaña, Soto del Hinojar e Sotomayor.
A actividade máis destacada en Aranjuez son as súas empresas industriais Indra, Fyse, Bosch e Cortefiel, mentres que o emprego máis elevado apórtao o sector público, de Sanidade, Educación e Seguridade, e en particular Patrimonio Nacional, o Centro Penitenciario, a Comisaría Conxunta e o Hospital do Texo.
Paisaxe cultural de Aranjuez | |
---|---|
![]() Vista da igrexa de San Antonio. | |
Patrimonio da Humanidade - UNESCO | |
País | ![]() |
Localización | 40°02′00″N 3°36′10″O / 40.03333, -3.60278 |
Tipo | Cultural |
Criterios | II, IV |
Inscrición | 2001 (25ª sesión) |
Rexión da UNESCO | Europa e América do Norte |
Identificador | 1044 |
|archiveurl=
e |urlarquivo=
redundantes (Axuda); |archivedate=
e |dataarquivo=
redundantes (Axuda); |deadurl=
e |urlmorta=
redundantes (Axuda)
![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Aranjuez ![]() |